Page 81

فتوحات اسلامی (۷۲) فتح مصر و اسکندریه چنانچه اگر صلح نمودید خوب والا باز میگردیم بآنچه قصد ما بود عمرو بامرای اصحاب خود مشوره نمود و آنها گفتند نه صلح و نه جزیه شان را اجابت مینمائیم بلکه مقاتله میکنیم که مانند اهل مصر تمام شان عنیمت ما گردند لیکن عمرو گفت قرار فرموده امیرالمؤمنین یعنی عمریضی الله عنه مجبوریم که صلح نمائیم با ایشان اگر اطاعت نمایند یکی ازان سه امر را بنابران با وجودیکه آب دریاما بین شان سد بود یکجا شده بدین قسم صلح کردند اہل ادنی و وضع و شریف اهل مصر و قبطی به استثنای اشخاص بسیار پیر و اطفال نابالغ دو طلا بدهند و به این شرط که هر آسلمانان منزل داده ضیافت نمایند و اگرچه یکنفر یا اضافه باشند و مدتی ثلثه روز دوام داشته باشد بعد ازان هراراضی اموال قبطیان مسلمانان تعرض نمایند این امتیاز برای قبطیان داده شد و اسامی شان یعنی انانیکه جزیه می دادند نوشته عده شان بالغ بر شش ملیون شد یکساله دوازده ملیون طلا و هشت ملیون خروار غله به پردازند وانده و رسای شان عهده میثاق گرفتند مقوقس رومیان را مخیر ساخت که هر کس بود و باش در اسکندریه و حوالی آن را از زمین مصر دوست دارد سالانه جزیه رابدهد و اگر خارج میگردد بسوی زمین روم نیز اختیار دارد علاوه انیکه مقوقس در باب رومیان مسکونه اسکندریه اختیار داد که مکتب شان صورت صلحنامه را نوشته به فرستاد تا چه میگوید اگر قبول نمود انا اهل روم هم سکونته باشند و جزیه خود را بدهند و اگر ابا نماید مردم روم بحال سابقه خود باشند مقوقس اورا از چگونگی معامله اعراب با ایشان خبر داد – چون مکتوب مقوقس به پادشاه روم رسید از قرائت آن اندوهناک و خشم آلود گردید و رهیش را پسند نه نموده رو کرد و باین مضمون مکتوبی تحریر نمود بدان ای مقوقس که لشکر مسلمانان از دوازده هزار بیش نبود در نزد تو انقدر قبطی وجود داشت که از شماره بیرون و اگر آنها جنگ را قبیح داشت اعراب را بر ما ترجیح میدادند و جزیه را قبول می نمودند در صورتیکه در شهر اسکندریه مصر از صد هزار رومی مسلح و مجهز اضافه تر بود و تو ضعف مسلمانان را دیده عاجز گشتی و رضاشدی بر انیکه تو در استحکامیکه با تواند ایشان را جزیه داده اطاعت نمائی چرا مقاتله نکردی با آنها تا اینکه همه کشته می شدید و یا ظفر می یافتید و حال انکه آن عده قلیل عرب بقدر یکطعام چاشت شما بود قتال می نمودید دور هم می شکستید و غیر این دیگر رأی را اجرا نمی نمودی و مانند این مکتوب های دیگر به جماعه رومیان فرستاد وقتیکه مکتوب پادشاه روم بمک مقوقس رسید پس از خواندن گفت سبحانه و قدسم که اینقوم عرب با وجود قلت خود قوی ترند از جمعیت مایان و هر مرد از ایشان مقابل است با صد نفر مایان چرا که اینها قومی میباشند مرگ را فضیلت میدهند بر زندگانی و قتال میکنند و وی بروی آرزو میکنند که باز نگردند