Page 379

فتوحات اسلامی (۳۷۰) اتمام کلام در فرقه اندلس شنتره خوانند و از خواص آن شهر است که گندم و جو در چهل وز کاشته و برداشته میشود و دریب آن شهر سه شهر است با شتر و گزنده در ان شهر موجود نمیشود گفته است ابن الیسع که گفته است برای من ابو عبدالله باکوری که آن شخصی معتمد بود دیدم نزد معتمد بن عباد هدیه را از عامل شنتره که هدیه آمده بود بر آد چهل سیب که هیچ حامل زیاده از ان برداشته نمیتوانست دوره هر سیبی پنج شبر بود و در اندلس بسیار است از معادن شهرهای محکم قطعههای حسین و طول اندلس سی و نه مره است و عرض ان هشت در و در ان چهل نهر کلانست و هشتاد شهر کلان است و سیصد شهر میانه و در ان بها و قلعهها بیشمار تا این که گفته شده است آنچه در کناره نهر شبیله است دوازده هزار قریه است و گفته شده است که طول اندلس چهل و زه راه است و عرض ان هژده روزه و فرموده است بعضی علما که نصاری محروم شدند از جنت آخرت و عوض داد است آنها را به جنتی نیا یعنی بابه اندلس او فرموده است بعضی علما را که مریه شهریست از دیار اندلس که در ان سیصد کارخانه است از حریر و از حلل تفصیلیه ار و از کلا باطون باقی هزار و از ثیاب جرجانی هزار و از ثیاب صفهانی هزار و از حمام های کلان هزار و — دوره شهر قرطبه از اندلس چهارده میل و عرض آن دو میل و عد د سراهای رعایا که داخل قرطبه است یک لک سیزده هزار است و شماره سراهای اهل دولت شش هزار و سیصد است و در ان سه هزار و هشتصد و سی مسجد است و شهر قرطبه قبة الاسلام استو دارالخلافه مروانیه است و آن شهر معدن علما است و قرطبه نسبت باندلس بمنزله سر است نسبت به بدن و مسجد جامع قرطبه در دنیابی نظیر است طول آن سیصد و سی ذراع است و عرض آن دوصد و پنجاه زرعه و باره آن هزار و چهارصد و آن مسجد مزین است بسنگ خام و مرمر و آب طلا و لاجورد و بخارج قرطبه سه هزا قریه است در هر قریه یک عالم فقیه کرسی نشین است که مرجع افتا و احکام شریعت فراست و شرط است که آن فقیه حافظ موطا و امام مالک باشد یا اینکه ده هزار حدیث با کتب مدونه حفظ داشته باشد و هر یک ازین سه هزار فقیه در روز جمعه همران خلیفه در مسجد جامع قرطبه حاضر میبودند و خلیفه را خبر میدادند باحوال شهری خود و پیش گذشته که اول ملوک بنی امیه در اندلس عبد الرحمن بن معادیه بن هشام بن عبد الملک بن مروان بود و آن را عبد الرحمن دخل ملقب میکردند ابتدا تصرف او در اندلس سنه یکصد و سی هشت بود و آن چنان بود که گریخت از شام پنهانی در ابتدا دولت بنی عباس