Page 365

فتوحات اسلامی (۳۵۶) غزوه سلجوقیان زحمه رسید و ارزن روم را مالک گشت چون زمستان قریب شد باذربیجان عودت نمود در اثنای که سلجوقیان در اطراف و اکناف عالم پویان بودند و جستجوی تسخیر بلاد را مینمودند قلتمش پسر عم طغرلبیگ داخل بلاد روم گردیده قونیه و اقصرا کو نواحی آنرا فتح نمود و بعد فوت قلتمش سلطنت با ولاد او تا ظهور دولت عثمانی باقی ماند سپس عثمانیان آندیار را با دیار دیگر مثل سیواس و توقات و انقوره، و ملطیه، و بلاد بستان و قیساریه و نیکسار، و اماسیه را نیز مالک شدند. ذکر فتح الب ارسلان مدینهای انی و غیران را از بلاد نصاری در سنه چهار صد و پنجاه و شش سلطان الب ارسلان قصد تسخیر بلاد نصاری کرده از ری بار سفر را بسته تا اینکه باذربیجان رسید بعد باهتمامی تمام بلشکر رفت تا به نخجوان رسید چون اراده عبور نهر ارس را کرد بساختن کشتی امر فرمود بعد در راوند با چنان مصلحت دادند که اول شهر دین خوی و سلماس که از قصبات اذربیجان به تحت اطاعت خود در آورده بعد از ان محاربه دیگر به شهر تقسیم نما سلطان حمید خراسان را با جمعی بجانب آن دو ولایت فرستاده که ایشان را باطاعت سلطان توصیه نمایند چون ایشان بدان موضع رسیدند اهالی خوی و سلماس طوق انقیاد را بدوش نهاده سر اطاعت را بقدم سلطان نهادند پس از ان لشکری بی نهایت جمع آوری و کشتیهای بسیاری تهیه نمود قصد دیار گرجستان انموده و اندکی از لشکر را با ملکشاه و نظام الملک پسر و وزیر خود بجانب قلعه که جمعی بسیار از روسها در آنجا سکونت داشتند فرستاد اهل قلعه فرود آمدند و چیزی از عسکر او بردند گشتند و مسلمانان گروه بسیاری از ملکشاه و نظام الملک فرود آمدند قلعه ها و هجوم نمودند بر ایشان تا گشتند ملک قلعه را پس از تلفات زیادی که بطرفین رخ داد بتصرف رو میان فرار را اختیار کردند مسلمانان قلعه مذکوره را متصرف گردیده از آنجا رحلت نموده عزیمت قلعه سرماری که موضع پر آب و با طراوت بود نمودند پس از مقاتله آن را نیز مالک شده و اهل آن را اخراج کردند سپس ملکشاه مذکور متوجه تسخیر قلعه که بجوار قلعه اولی گردید و آن را نیز فتح نمود اراده تخریب آنرا نمود نظام الملک او را مانع شده گفت که این بندر اسلام است لازم است که محکم باشد در اسلحه زیادی انجا تهیه کرد قلاع مذکوره را با میر شحنه ان سپرد و بجانب مدینه مریم نشین عزیمت فرمود و ان شهریست که رهبانان و قسیسین زیاد در آن سکونت دارند و نصاری آن موضع متبرک می شمارند و آن را دیوار سنگی که بآهن و قلعی محکم شده بود محیط بود و بطرف شهر انداخته