Page 284

فتوحات اسلامی (۲۷۵) ذکر غزوات فتوحات افریقا ذکر غزوات و فتوحات بافریقا پیشتر ذکر کردیم که ابتدا فتوح مسلمانان بافریقا سنه بیستم از هجرت در وقت خلافت سیدنا امیرالمومنین عثمان رضی الله تعالی عنه بدست عبدالله بن سعد بن ابی سرح واقع گردید در وقت خلافت هارون الرشید سنه صد و هشتاد و چهار بر افریقا ابراهیم بن اغلب تمیمی حاکم بود و بعد از وی مملکت افریقا با ولاد وی موروثی رسید که عاملان خلیفه های بنی عباس بودند تا سنه دوصد و نود و شش مملکت بدیشان باقی ماند تا وقتیکه ملک افریقا باولاد حضرت بی بی فاطمه زہرا رضی الله عنها و عنهم که آنها را عبیدیان میگفتند انتقال نمود دولت بنی اغلب از افریقا زایل گردید و تا بادشاه بنی اغلب در انجا حاکم شد و پایتخت شان شهر قیروان بود مملکت فراخی بسیار یافت و با در نها بوستہ گرفته خزانه بسیار حاصل نمودند و لشکرهای وافر بدست آوردند و ملک معظم و شهرها جنگهای بانی و بسیار آثار خوب از آنها باقی مانده در موسعیا مشهور و عزائم بسیار و فتوحات بی شمار از آنها مشهور گردید که بسیاری آنها را پیشتر ذکر کردیم بعد ازین هم ذکر خواهد گردید و بیشتر فتحهای افریقا بدستهای اولاد شان حصل گردید و پیشتر ذکر شد اول کسی که شهر قیروان را فتح کرده عقبه پسر نافع فهری رضی الله تعالی عنه که در زمان پیغمبر صلی الله علیه وسلم متولد شده بود لیکن صحابی بودن آن بثبوت نرسید شخصی صالحی بود از بزرگان تابعین که خیارشان بود در سنه پنجاه از هجرت وقتی که امیر بود بر افریقا در خلافت معاویه رضی الله عنه در آن وقت پایتخت افریقا گردید و مقر سلطنت افریقا شد بعد از سالها بسیار شهر تونس بعوض قیروان پایتخت گردید و افریقا بسیار شهرهای بزرگ و فراخ دارد و در کتاب قاموس گفته است که افریقا قبال اندلس مغرب میباشد و سید مرتضی در شرح قاموس گفته است که افریقا به پیش رو جزیره صقلیه مایل بطرف مشرق است و شهر اندلس مایل بطرف مغرب میباشد و صقلیه بسیار جزیره بزرگیست بسمت مغرب زمین بسیار شهر ها و اقوبه جات و مال مواشی بسیار دارد مسلمانان غزاهایی بسیار نموده بسیاری شهرها و دهاتی را فتح نمودند اول غرائی که واقع گردید در افریقا در وقت خلافت حضرت معاویه رضی الله در زمانیکه از طرف وی بر افریقا معاویه پسر خدیج والی بوده تمام آن افاتح نمود و غزایایی بسیاری پی در پی بطرف افریقا در زمان ولایت بنی اغلب از اول ولایت تا آخر جاری بود و بیشتر جزیره ها را مالک گردیدند و همیشه فتحها مینمودند و بغزای انطرف مشغول بودند فتح آنها تمام نشد تا در سنه دوصد و نود و شش ولایتی که افریقا کی از محققه حه کار به حدود آن از جانب شرق مجا به بلاد میروا از جانب مغرب مجاط بجرا و قیا نوس روز جنوں متصل است بصحرا کے المعلوم محمر محاط میباشد.