Page 175

فتوحات اسلامی (۱۶۶) ذکر مقتل یزدجرد چون از فارس بخراسان گریخت مسلمانان تعقبش اگرفته در آنجا رفتند و او شهر به شهر میگریخت مسلمانان پویان او بودند تا آنکه جماعتی از مشرکان بر او شبیخون زده بقتلش رسانیدند بعضی گفته که در نزد (آسیا ورد دی) خوابیده در و دگرنه کور اور ابقتل رسانید و برخی دیگر گفته اند مدت پادشاهی وی بیست سال بوده از انجمله چهار سال را بآسوده حالی گذرانید و در شانزده سال دیگر از حرب و غارت اعراب محزون بوده او آخرین پادشاهیست از اولاد اردشیر بن بابک بعد از ان مملکت خاص سرا پا طایفه عزیز القدر عرب تعلق گرفت. بیان رفتن عبدالله بن عامر بجانب خراسان و فتح ان بعد از شهادت حضرت عمر فاروق رضی اله عنه اهل خراسان علم بغاوت را برافراشتند عهد خودرا شکستند چون ابن عامر فارس را فتح نمود حبیب ابن اوس تمیمی برخواسته گفت ای امیر شهرهای زیادی در پیش روی تو هست و تو هنوز چندان فتح نکرده چون خدا تعاما ترا کوشش و جانب بلادی که باخته ایم مرکب بران شاید بمقصد فتح کامیاب شویم ابن عامر گفت چگونه برویم و حال انکه مامور نی باشیم بقول بعضی احنف بن قیس بجواب ابن عامر گفت سخن از بترسان و گریزان و شهرهای غیر مفتوحه بسیار ست اقدام نما که خدایتعالی ناصر تو و معین و مغز دین خود است لہٰذا عامر رفته خود را بکرمان رسانید چون نقض عهد نموده بودند مجاشع بن مسعود سلمی که از صحابه بود جهته محاربه آنولا تعین نمود و بر سجستان ربیع بن زیاد حارثی را نیز جهته محاربه عامل ساخت از آنجا در نیشاپور رفته حنف بن قیس را بر مقدم لشکر مقرر گردانیده جانب طبسین روی آورده و آن دو قلعه است که در ب خراسان گفته میشود چون بانجا رسید اهل ابادن ششصد هزار در هم صلح نمودند بعد لشکر اندک جانب رستاق زام که از توابع نشاپور بود فرستاده بقهر و غلبه آنموضع را فتح نمودند ـ جوین با خرز که نیز از توابع نشاپور بود فتح گردید بعد اسود بن کلثوم عدوی را جانب بیق فرستاد چون قریب شهر رسید از رخنه که بر دیوار آن بود با جمعی از مسلمانان قصد داخل شدن را نمود دشمن پیش ستی کرده در رخنه مذکور کمین نموده بعد از مقابله شدیدی اسود و جمعی مسلمین خلعت شهادت پوشیدند ادهم برادر اسود قیم و لشکرکش مسلمانان گردیده بفضل خداوند جل جلاله ظفریاب گردیده بیهق را فتح نمود اسود از فرط شهادت و فداکاری در دین مبین از خدایتعالی در خواست نموده بود که جسدش طعمه درندگان و مرغان شود لهذا برادر وی جسد مبارکش را دفن نکرده در تدفین باقی جهاد شهدا مبادرت نموده بود در همین غزوه ابن عامر از خراسان بلخی رستاق زام شهریست از نواحی کرمان جوین نام ولایتی براه قافله از بسطام تا نیشاپور باخرز ولایتیست معمور در پیوسته بولایت نیشاپور بیهق ملکی زیباست شجره بلاد و عمارت از نواحی نیشاپور مجمع