Page 132

فتوحات اسلامی (۱۲۳) بیان شهرستان بصره ابن قتیله بسعد گفت که برآیت زمینی را از زمینها خداوندنشان بدهم که ازاراضی قعبه مرتفع تر وازفلات نشیب تر باشد وآن زمین را نمایان نمود بعدازان سعد همرا اصحاب خود درسال هفدهم از هجرت درآنجارفتند. شرح فتح تکریت و موصل درسال شانزدهم بعد از فتح جلولا انطاق نام برآحفاظت و صیانت زمین تکریت ازموصل برآمده اطرافش راخندق حفر نموده جماعت کثیری از طوایف روم ایاد تغلب نمر وشمار جردرا باخود متفق ساخت سعد چون ازین خبر مطلع گشت بصورت واقعه بحضرت عمر رضی الله عنه نوشت جوابی رسید که عبدالله بن معتم را بتکریت فرستاده بر مقدمه الجیش ربعی بن افکل وبر سواران عرفجه بن هرثمه رالمقرر نما عبدالله بجانب تکریت رفته مدت چهل روز انطاق وهمراهانش را محاصره نمود و درمدت بیست و چهار مرتبه حمله نمودند بالاخره عبد الله شخصی را نزد عربانیکه با انطاق متفق بودند فرستاد تا که آنهارا بمعاونت مسلمانان دعوت نماید عربان دعوت عبدالله را پذیرفته برای استیمان شخصی را نزداوفرستادند عبدالله گفت اگراست میگوئید پس ایمان بیاورید آنها اسلامرا قبول نمودند چون عرب درکتمان آن اعتنا نمودند رومیان از ماجرا مطلع شدن بنابران غلبه مسلمانان را یقین دانسته امیران خود را ترسم اموال و کشتی ها نتقل دادند عبدالله کسی انزدعرب فرستاده گفت هرگاه آواز تکبیرما بان رشنیدید بدانید که درها خندق را گرفتیم. لهذا شمارا لازم است که ابواب طرف دجله را محافظه نموده برهرکسی ازکفارکه قدرت داشتید بکشید سعد عبدالله همرا ی مسلمان بالاشتد درت خندق را گرفتند و تکبیر گفتند اهل تغلب و نمردایاد و سردارا آن تکبیر گفته درهادجله گرفتند رومیان مشتبه گشته گمان کردند که مسلمانان از طرف دجله به ایشان هجوم آوردند بنابرین بطرف مسلمانان گریخته خود را زیر شمشیرمسلمانان یافتند وازطرف دیگر اهالی تغلب ونمردایادحمله کردند خلاصه بجز اشخاصیکه اسلام آوردند از محصورین کسی نجات نیافت. عبدالله ربعی بن افکاح را همرا تغلب و نمروایاد بجانب قلعه نینوای وموصل فرستاده گفت بزودی خبرفتح را بفرست. ربعی بران دو قلعه هجوم نمود ورساد آتالکی انجا امان خواسته جزیه را قبول نمود محنت صلح در آمدند پس افکل تباب خبرفتح را پیش بدیم فرستاده تقسیم نمودند سهم هرسوار سه هزار واز پیاده هزار درهم شد خمسش را بخدمر حضرت عمر رضی الله عنه فرستادند از طرف امیرالمونین ربعی والی حرب موصل و عرفجه برآی جمع خراج مقرر گردیدند بعدازان باقی علاقه های موصل فتح وتوابع اکراد و بابل مثلاً گرید عنبرین کوه دیار طنجه شهرت پیشوای شهرستان هدا عمر پیکره ضدین محمد در جهندا قید و بند محنتی بند سلام عد سم ۱۲