Page 131

فتوحات اسلامی ( ۱۲۲ ) بیان واقعه جلولا نتوانند و نه ما بایشان زمینها زرخیز سواد بر ما عافیت و سلامت ماندن مسلمانان بهتر است از مال غنیمت قعقاع در حین تعقیب کفار مهران و نیز زنان را در خانقین یافته مهران به بقتل رسانید و نیز زنان فرود آمده بطرف کوه گریخته خود را پنهان نمود و قعقاع بعضی زنان کفار را اسیر ساخته نزد هاشم فرستاد و او بر غازیان قسمت کرده والده شعبی که از انجمله بود بعد از تقسیم اموال غنیمت بر هر سوار نه هزار نقد و نه رهن ابه رسید بقول بعضی ادیان ال غنیمت سه کرور بود خمس آنرا نزد حضرت امیرالمومنین عمر رضی الله عنه فرستادند انحضرت فرمود مسجد اوند قسم که در هیچ خانه نمیگنجد بیایام تقسیم نکنیم عبدالرحمن بن عوف و عبدالله بن ارقم امشب در مسجد پاسبان بودند چون صبح شد حضرت عمر رضی الله عنه غنایم را ظاهر ساخت و از مشاهده یاقوت و زبرجد و جواهر به گریست عبدالرحمن بن عوف گفت یا امیرالمومنین از چه سبب گریستید و حال آنکه جای شکر است حضرت عمر رضی الله عنه فرمود که قسم بخداوند گریستن من ازین جهت است که حقتعالی هر قومی که این مالها را داد بحسد و بغض مبتلا شدند و قومی که بغض و حسد در بین شان کار فرما باشد همیشه با یکدیگر در جنگ و جدال اند عمر رضی الله عنه تقسیم سواد را بجهته دشواری تقسیم اشیاء و شحناء شانها و حق آبها ممانعت نمود و نیز از قسمت کردن اموال بشکده یا وجاه های آباد برع واقعه مخصوص کسری و مقتولان بواسطه دفع فتنه و فساد خودداری نموده خرید آنها را نیز منع فرمود لهذا اموال مذکور را توقف نموده برای تقرر متولی که خلق رضایت یابند اقدام ورزید رضامندی و اتفاق مسلمین فقط در باره امرا بود بنا برتین فوق از خلوص تا تادیه ارضی سواد فروخته نمیشد از انجمله جریر در جنیبه قریه زمینی را خریداری نمود حضرت عمر رضی الله عنه فسخ بیعش انموده دامنش را شنیع شمرد. بیان شهر ساختن بصری و کوفه در شهر گردانیدن بصره اختلاف است بعضی گفته اند که در سله بعد از فتح جلولا سعد بن عتبه بن غزوان را بر حسب الامر حضرت عمر رضی الله عنه فرستاد که در ولایت بصره شهری اسا اهالی ابله بمقابله اش بر آمده بعد از مقاتله شدید شکست یافتند مردم دست میسان نیز جمع آوری نموده آماده قتال و جدال گردیده عتبه نیز آنها را غالب شد و حاکم شان اسیر نمود یسار ابو الحسن بصری و ارطبان جد عبدیم پسر عون بن ارطبان نیز از جمله اسر جنگان بودند برخی برانند که عتبه در سنه و بعضی در سله بصره را شهر گردانید لیکن کوفه در سنه تعمیر شده است زیرا که بهو آمدین مطابق طبیعت عرب نیفتاده سعد مردم را بر انتخاب موضع مناسبی فرستاد آنها زمین کوفه را نشان دادند باین