Page 101

فتوحات اسلامی (۹۲) بیان خبر قادسیه تقسیم نمود و مدت یکماه در قادسیه مکث کرد و ظرف این مدت کسی از اهل فارس نزد ایشان نیامد و سعد در اطراف را بسیار غارت نموده غنایم کثیری بدست می آوردند بنابران عیش و عشرت دامنگیر مسلمین گردید بعضی مسلمانان که پیر اًسعد بودند اقوام او را که در یمن عسکر بودند به نزد حجاج بن یوسف صفت مینمودند که ما در دنیا از اقوام سعد زا هدتر و شدید البغض تر ندیدیم و آنها نیکوکار و متقی بودند و در بین شان کم دلی کم جرأت و غدار پیدا نمی شود القصّه مردم سواد بجانب یزدجرد خبر فرستاده استغاثه نمودند و او را از دخول عرب بقادسیه اعلام کردند اظهار نمودند که کاری نمانده که عرب نکرده باشد عرصه بین خود و فرات را خراب ساخته‌اند طعام ما و چهار پایان را نهب و غارت نمودند و به اینمضمون مکتوب فرستادند که اگر بتعجیل بما امداد ننمائی البته رضائ خود را بایشان می‌سپاریم امروز ما در وادی هلاکت سرکردیم ازین قبیل بیانات نمودند تا که یزدجرد را بفرستادن عسکر بر سر مسلمانان بهیجان آوردند لهذا یزدجرد بر اثر استغاثه شان رستم را طلبیده گفت تو امروز یکی از پهلوانان دسوا کاران بوده مصائبی که بر اهل فارس از دست عرب حاصل گردید نیز مشاهده نمودی اکنون اراده دارم که ترا بمقابله مسلمانان بفرستم رستم گفته او را گوش داده گفت بخواهم مرا بجنگ نفرستی چرا که عرب همیشه از عمر ترسانند تا زمانیکه من بمقابله شان نرفته باشم شاید دولت ما مصئون و محفوظ ماند و خدا وند شرشانرا برگرداند محقق است که متحصن شدن در بعضی مواضع بهتر است از ظفر و دو راندیشی نفع تر از تعجیل و مقابله نمودن با لشکر بعد لشکر مفید تر است اینکبار شکست خوردن دوباره رفتار بر دشمنان دشوار تر هست یزد جرد از رأی رستم ابا ورزید رستم باز دوباره شروع بگفتار کرده گفت من از ناچاری خود را تعظیمت و ستایش نمودم در صورت دانستن چاره هرگز بحرابت تکلم نمی کردم حالا تر استخفاف در موگند میدهم که مرا واگذار شو که با لشکر خود باشم جالینوس با تفحصت اگر فتح کردید مقصود حاصل والا شخصی بگری اصغر رستم تا زمانیکه چاره ما منحم گردد در انوقت گردشان اگر فتح پراکنده میکنند تا من شکست نخورده ام همیشه در اهل فارس امید هست یزدجرد سخنان او را قبول کرده امر خروجش را فرمان داد بنابران رستم با لشکر خود خارج شده لشکرگاه را در ساباط تعیین نمود جالینوس را با چهل هزار بر مقدم جیش و خود او همراً شصت هزار و ساقه لشکر بیست هزار که جمله یکصد و بیست هزار بود خارج شدند سعد از استماع مقدار لشکرشان بجانب امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه مکتوب