Page 363

(۳۵۸) کمال زیبایی و بلاغت چه خوش نما شرح میدهند. سه دیدمش خرم و خندان قدح باده بدست و ندران آینه صد گونه تماشا میکرد گفتم این جام جهان بین بتو کی داد حکیم گفت آن روز که این گنبد مینا میکرد میلان طبیعت حضرت خواجه در بعضی اصعده بسوی مسائل بیشتر دیده میشود، که یعنی انسانرا بکلی خود مختار گفته نمیتوانیم بلکه قداً قوهٔ حس میشود که او را بهر سر کای می می آرد، و همچنان در بعضی اوقات بر خلاف مسائل مذکور مینویسند مثلاً مصراع هر عمل اجری هر کرده جزا دارد اما طبعاً رجحان خیال شان بسوی جبر دیده میشود، و اگرچه ظاهراً این مسئله را مخالف عقل میدانیم لیکن منزل انتهای فلسفهٔ شانرا همین مقام می یابیم، بلکه اکثریه ارباب فنا را سرشار همین فقر می بینیم، و در هر زمانیکه حضرت خواجه باین عالم در می آیند بی انتها سرمست شده جوش و خروش بلا از اندازه بر تر میبرند. سه نقش مستوری و مستی نه بدست من است انچه استاد ازل گفت بکن آن کردم حصص نمبر ایزده - ۱۳ صفر ۵۰-هـ