Page 1673

صحیفه ١٦ سال نهم شماره ۱۸ اعلان سراج التواريخ جـه اول و دوم زند کانی جاودانی هر قوم و ملت ( تاريخ ) آنست . (سراج التواريخ) آئینه حیات نمای ملت جلیل افغانست ، زیرا از آغاز تشکیل و تکوین یافتن دولت افغانية حاليه بحث میراند که برای حال و استقبال ملت بهتر ازین درسگاه عبرت ، و خوشتر ازین انتباه ملت تصور نمیشود . هر فردی از ملت را واجب است که یک نسخه از آنرا بدست آرند و مانند عزیزی در کتابخانهٔ قلوب خودشان نگهدارند . علی الخصوص که کتاب مذکور به نیت خالصانه و خیر خواهانه استفاده عمومی به امر و فرمان ذات عرشی صفات پادشاه مقدس ما اعلیحضرت ، سراج الملة والدين ، تأليف و تدوين و در مطبعة حروفي دار السلطنة كابل زیور طبع آرایش و تزئین یافته است جلد اول این کتاب از ابتدای سلطنت خاندان ذیشان ( سدوزائی ) یعنی از آغاز تأسیس و استقلال دولت علیه افغانستان تا ورود العالیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان مرحوم جنت مکان از هند در کابل تحت مراد و جلد دوم آن از حکومت خاندان جلیل الشان ( محمدزائی ) یعنی از ابتدای حکومت اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان تا به اول جلوس اعلیحضرت ، ضیاء الملة والدين امير عبد الرحمن خان ، طاب ثراه وقایع تاریخی را جامع میباشد بر کاغذ اعلا بحروف سربی مطبع رسیده است و قیمت کتاب مذکور نسبت زینت و خوبی تجلید آن از قرار ذیل است. نمبر ( ۱ ) پشتی چرمی چرم اصواری دانه دار کابلی تخت چهار گنج جدول طلایر کار نشان دولت و اسم کتاب از ورق طلای اعلی اجرا بندی شده مبلغ شانزده روپیه پخته کابلی – نمبر ( ۲ ) پشتی مقوا دو به گیرباسی چهار گنج و زرحریر مزیّن به حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا مینه سیزده روپیه پخته کابل – نمبر ( ۳ ) پشتی مقوا رو به کره لاجوردی چهار گنج و زرحریر مینی سرخه کابلی تخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا مینه جزء بندی شده یازده روپیه پخته کابلی و ده شاهی – نمبر ( ٤ ) پشتی مقوا رو به ابری چهار گنج و زرحریر مینی سرخه کابلی تخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلا مینه جزء بندی شده ده روپیه پخته کابلی و ده شاهی – نمبر ( ٥ ) پشتی مقوا رو به ابری سرخ چهار گنج و زیر گیر سیاه اسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء مینه كوك بندی شده ده روپیه پخته کابلی و یازده شاهی – محل فروخت در نفس ارك مبارك از تحویل خانهٔ جناب محمد ولیخان مرحوم و در بازار ارگ از دکان عبد الله خان چون کتاب مستطاب سراج التواریخ چهار جلد میباشد اگر در يك وقایه و شیرازه میشد هم کتاب موصوف کلان میشد لهذا اعلیحضرت همایون و الا امر نمودند که جلد اول و دوم در يك وقایه شیرازه ترتیب و جلد سوم و چهارم آن که هنوز در زیر طبع میباشد و پس از اینکه از طبع برآمده مقوا کرده شد انشاء الله اعلان فروش آن نشر کرده خواهد شد فقط در چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گردید. همه مقاله ها که دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر گردیده محمود طرزی اخبار دیلی میل میگویند که سر را جر کیس منتا کنون در بندی خانه محبوس می باشد – بتاريخ ١٤ ماه ابريل ( ۱۱ جمادى الثاني ) در کوین همین مشهر کرده شده بود که سر را جرکیس منت در جرمنی ماخوذ کرده شده بود – حال اینکه او همان روز بر مقام كيل بريك النكر کشتی تحت البحر جرمنی سوار شده جمعیت بك لنكر جهاز كه بظاهر بی ضرر معلوم میشد و برق دولتی ها لینده داشت به بیست نفر تجربه کاران بحربه جرمنی روانه شد برجه از مذکور ۲۰ هزار تفنگ و انواب آتش فشان و سامان حرب که در زیر مال و اسباب غیر ممنوعه پوشیده بود بار بود اپریل ۲۱ جمادی الثانی در این دار السلطنه آنرابند شورش نهایت خوفناک برپا کردید – بلوه کنند گان بر قلعه دبان حمله کرد بر دا کخانه قبضه کرده شد و سیم های تلگراف را بریده شد – علاوه بر این بلوه کنند گان بر اوطاق اجلاسی بلدیه و بر اوطاق حریت و وسینت ستفين كرین و بر دیگر عمارات قبضه حاصل کردند – و سپاهیان را که بطرف چه اونی های خود میرفتند ایستاده کردند – تحريك مقوياته إلى ديكر خصص ملک مذکور سرایت کرده بور مرکزهای سازش مذکور بالخصوص کوئی کالوی و انس گود بودند – تلفات دیلن لندن ۳۰ ماه ایریل – ۲۷ جمادی الثانی در باب اتلاف ۲۷ نفر افسران افواج سرکاری انکلستان ( مقتول و مجروح و مفقود اخر) در دبلن بطور رسمی اعلان کرده شده است لندن ۱ ماه می ۲۸ جمادی الثانی بانیان در کوچه سیکول املان را به بی پروایی سوختانده می روند – لا کن دسته اطفای باز پسر گرمی کار و بار خود را شروع کرده است در زمره بانیان بد معاش شهور و معروف کونکس مارکس و کرنیز شامل میباشد. لندن ٥ ماه مى – ٢ رجب المرجب کیفان وایم دید موند در کن بازداشت نزد مستر چون دید موند يك مکتوب این مضمون فرستاده است که بحرین ها پیشروی خندقی های خود که مقابل دو بزن اولینه واقع بودند اشتهارات به الفاظ ذیل چپانیدند – دراز کنید بلوه خودتان برپا گردیده است است انواب وطالبه بر عیال و اطفال شما گلوله باری می کنند – مسوده قانون خدمت خیریه نظام انکلستان مسترد شده است – در اشتهار مذکور نیز گفته – شده بود که خیر مقدم شما بكمال خلوص نیت کرده خواهد شد. ( خبر دیگر ) بکم ماه می سنه ع ١٩١٦ خبر لندن – در ملك ( آرلند ) در تمام ملک یک بلوای بسیار تشویش ناک بخلاف دولت برطانیه برپا کردیده اثر لیند يك قطعه جزیره ایست منجمله سه قطعه جزائر مسمی به ( الکلیه ) : ( اسکات لند ) و ( آرلند ) که همین هر سه جزیره با هم متحده شده ( برطانیه ) گفته میشود – کیفیت بلوای مذکور چنین بیان کرده میشود که اکثر اسراور عایانی ملاك آرلند با هم متحد شده و عهد و پیمان کرده اعلان جمهوریت را نمودند و شهر ( دبلن را ) که پایتخت ملك مذكور است مرکز جنك خودها قرار داده قامه جنگی و دا کخانه وغيره عمارات سرکاری شهر مذکور را قبضه کرده جمله سیمهای تیلگراف را هم قطعه کرده بعضی دسته های فوج را هم همراه خود شريك بلوا نموده علانيه اعلان مخالفت سلطنت موجوده را نمودند اگرچه در بعضی جاهای بلوی فرو کرده شده است ولی باز هم بلوائیان جاهای مستحکم را هنوز بدست دارند –