Page 1633

صفحه ١٦ سال پنجم بهار یورپ دانست. هیچگونه وقعت او را نمیدانستیم مگر خدا میداند بکدام يك طریقه بر اسرار در همین پنجاه سال سپاه ترك آنقدر ترقی نمود که امروز از جمله اول درجه بهادران عالم دانسته میشوند و خوب تر اینکه از طرف هرکس که در میدان در آیند بجان میجنگنند اگرچه مملکت نشان درجه انتهای افلاس رسیده مگر در شجاعت و مردانگی شان هیچگونه فرقی نامده ـ و ( ما کنتردان ) بیان نمود که وزیر خارجه عثمانیان در خصوص تسخیر قسطنطنیه برای دولت روس در ماه اپریل سنه گذشته وعده كمك کرده بر دره دانیال حمله نمود نتیجه آن همین شد که دولت بلغاریه و دولت یونان از ما علیحده گردیدند و دولت رومانیه اعلان غیر جانب داری نمود — ٣ الى ٦ ماه اپريل خبر لندن ـ پنج لنگر جهازات ( رتبه ) و ( پترود ) و ( ديو ديو ) و ( شمله ) و گنتیت ( نامان دولت برطانیه ويك لنگر جهاز ( نيو ) نام دولت ناروى ويك لنگر جهاز ( وهيكو ) نام دولت اسپين ويك لنگر جهاز ( هلتونيا هيايا ) نام دولت ها ايندرا آندوز های دولت جرمن ويك اسكر جهاز بار برداری دولت روس را همه تغرى و اسباب آن آمد و از دولت ترك در بحيره اسود غرق کرده — ٤ ماه اپريل خبر پترو گراد ـ ( جنرل آئيونيوف ) کماندان فوج جنوب مغربی دولت روس از عهده خود استعفا نمود ـ و ( جنرل برتسيلوف ) بجای او مقرر شد — ٥ ـ اپريل خبر لندن معلوم شده که ( جنول و زنبیلی ) وزیر جنگ دولت اطالیه از عهده خود استعفاء نمود ـ و (جنرل موردن ) بجای او مقرر شد — ٣١ مارچ سنه ١٩١٦ ع خبر لندن ـ بطریق سرکاری اعلان یافته که شب گذشته فوجهای جرمنی در علاقه ( وردن ) بك حمله جان بازانه بسیار بشدت نمودند ـ اول توپخانه جرمنی يك سخت دو چند ساعته، بسیار بسختی بر مقام ( مالی کورت ) گلوله بازی نمودند و بعد ازان به جمعیت های کثیروبی عربی از سه طرف برده مذکور حمله آور گردیدند ـ ده ( مالن کورت ) در تسلط يك پلان انگریزی بود و بعد از جنگ بسیار سخت که تمام شب جاری بود و نقصان بسیار سخت برای افواج جرمنی رسیده فوج انگلیزی ده ویران شده ( ما لن کورت ) را خالی نمودند و چونکه راههای آزرده مذکور بدست فوج انگلیزی بود بسلامتی در این عقب رفتند و در دیگر علاقه جات فرانس هم بدستور سابق جنگ جاری است — ٣١ مارچ خبر توکیو برای تخت دولت جاپان ـ جنرل ( اوكا ) وزير جنك دولت جاپان از باعث علالت طبع از عهده وزرات استعفاء نمود و جنرل ـ ( او سوسپا ) بجای او بر عهده وزارت مقرر گردید — یکم اپریل خبر لندن ـ يك دسته جهازات هوائی قسم زیپلن جرمنی بر علاقه جات مشرق و شمال مشرقى ملك انگلستان حمله کرده قریب دو صد عدد بمبهای هر قسم انداختند ازین بم اندازی ٤٣ نفر هلاك و ٥٦ نفر مجروح شدند و عمارات بسیار و ( ترام زیل ) و غیره ویران و خراب شدند بعد از آن در شب ٢ ماه اپریل دو عدد جهازات هوائی دیگر به اراده حمله بر ملك انگلستان نمودار شدند که یکی آن آبنای انگلستان را عبور کرده نتوانست واپس رفت و یکی آن عبور نموده بر ملك انگلستان حمله نموده بمها انداخت ازین حمله دومین ١٩ نفر هلاك و ١٠٠ نفر مجروح شدند و عمارات بسیار به آتش گرفته و ویران شده — شماره ١٦ اعلان سراج التواريخ جهد اول ـ و دوم زند كان جاودانی هر قوم وملت ( تاریخ است . سراج التواريخ) آینه حیات نمای ملت جلیل افغانست. زیرا از آغاز تشکیل و تکوین یافتن دولت افغانیه حالیه بحث میراند که برای حال و استقبال ملت بهتر ازین درسگاه عبرت، و خوشتر ازین انتباه ملت تصور نمیشود. هر فردی ملت را واجب است که يك نسخه از آنرا بدست آرند و مانند عزیز جان در کتابخانهٔ قلوب خودشان نگهدارند. علی الخصوص که کتاب مذکور به نیت خالصانه و خیر خواهانهٔ استفاده عمومی به امر و فرمان ذات عرق صفات پادشاه مقدس ما اعلیحضرت، سراج الملة و الدين، تأليف و تدون و در مطبعهٔ حروفی دارالسلطنه، کابل زیور طبع آرایش و تزئین یافته است. جلد اول این کتاب از ابتدای سلطنت خاندان ذیشان ( سدوزائی) یعنی از آغاز تأسیس و استقلال دولت علیهٔ افغانستان تا ورود اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان مرحوم جنت مکان از هند در کابل تحت امر او و جلد دوم آن از حکومت خاندان جلیل الشان ( محمد زائی ) یعنی از ابتداء حکومت اعلیحضرت امیر کبیر امیر دوست محمد خان تا به اول جلوس اعلیحضرت، ضیاء الملة والدين امير عبد الرحمن خان، طاب ثراه، وقایع تاریخیه را جامع میباشد بر کاغذ اعلا محروف تیپ بطبع رسیده است. قیمت های کتاب مذکور نسبت زینت و خوبی تجلید آن از قرار ذیل است نمبر (١) پشتی چرمی چرم نخواری دانه دار کابلی پخت چهار کنج با جدول طلا بر کار نشان دولت و اسم کتاب از ورق طلای اصل جزو بندی شده مبلغ شانزده روپیه پخته کابلی — نمبر (٢) پشتی مقوا و به گیر ممانی چهار کنج و زیر جرم قریب به حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء جنه سیزده روپیه پخته کابلی — نمبر (٣) پشتی مقوا رو به گیره لاجوردی چهار کنج و زیر بره میاهی سرخه کابلی پخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء جنه جزء بندی شده یازده روپیه پخته کابلی و ده شاهی — نمبر (٤) پشتی مقوا رو به گیره ابری چهار کنج و زیر جرم میاهی سرخ کابلی پخت حاشیه و اسم کتاب و نشان دولت ورق طلاء جنه گوده بندی شده ده روپیه پخته کابلی و سه شاهی — نمبر (٥) پشتی مقوا رو به گیره ابری سرخ چهار کنج و زیر گیره یا ماتم کننده و نشان دولت ورق طلاء جنه كوك بندی شده ده روپیه پخته کابلی و یازده شاهی — محل فروخت در نفس ارك مباركه از تحویل خانه جناب محمد ولیخان در جوار در بازار ارگ از دکان عبد الله خان چون کتاب مستطاب سراج التواریخ چهار جلد میباشد اگر در يك وقایه و شیرازه میشد حجم کتاب موصوف کلان میشد لهذا اعلیحضرت همایون والا امر نمودند که جلد اول و دوم در يك وقایه شیرازه شود و جلد سوم و چهارم آن که هنوز در زیر طبع میباشد و پس از آنکه از طبع برآمده مقوا کرده شد انشاء الله اعلان فروش آن نیز کرده خواهد شد فقط در چاپخانهٔ حروفی دارالسلطنه کابل طبع گردید. همه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته محمود طرزی