Page 89

باب ششم در بیان لزوم قصاص و عدم آن ۸۰ (۵۳۳) قتل نشود شریک بقتل با کسی که بر وی قصاص نیست مثل اجنبی که شریک شخصی باشد که او پسر خود را بکشد و مثل شریک شدن عامد با خاطی که یکی احمد کشد و دیگری بخطا و مثل صغیر و کبیر زیرا که بر پدر و خاطی و بر صغیر قصاص نیست و بر شریک آنها نیز قصاص لازم نمی آید (تاتارخانی) (۵۳۴) اگر عاقل یا مجنون یا بالغ همراه طفل یا شخص مع حیوان شریک قتل کسی بود قصاص لازم نگردد و مثل اجنبی که شریک زوج باشد در قتل زوجه او بشرطی که او را از بطن همان زوجه ولد باشد زیرا که بسبب ولد بر پدر قصاص نخواهد بود و بر شریک او نیز قصاص لازم نخواهد آمد (مجمع) (۵۳۵) هرگاه دو مرد در کشتن یک کسی شریک باشند یکی از ان بکشد بعصا صغیر و دیگری بتیز پس بر یکی از آنها قصاص نیست و واجب شود دیت بر هر دو لیکن نصف دیت از مال ضارب آله تیز و نصف دیت بر عاقله صاحب عصاء صغیر لازم خواهد آمد (مبسوط) (۵۳۶) اگر کسی مجروح کرد شخصی را و او صاحب فراش شد تا آنکه مرد بر جارح قصاص است (قدوری) (۵۳۷) شخصی اقرار کرد که من فلانکس را عمدا بشمشیر زدم نمیدانم که او از همان ضرب مرد باشد لیکن او مرد و وارث مقتول گفت که مرد از ضرب تو درینصورت بر قاتل قصاص نیست بسبب عدم ثبوت قول وارث مقتول واگر اقرار کرد قاتل که مرد انکس از ان زخم و بسبب گزیدن یا بریدن شخص آخر که او را بعصا زد و ولی مقتول گفت که مرد آنکس از ضرب تو درینصورت قول قائلست و نصف دیت بر قاتل لازم میباشد (قاضیخان) (۵۳۸)