Page 99

( ٨٦ ) همانقدر معلوماتی که در خصوص این کلمۀ سهل اللفظ صعب المعنی ، از تتبع ومطالعۀ آثار بسی ارباب ذکا ، و نیز از قریحۀ ناقصانۀ عجز انما که لازم میدانست تابه اینجا بعرض معلومات پرداخت . درین هم هیچ شبهه نباید کرد که در خصوص وطن ومحاكمات فلسفية آن ازین بیشتر سخن گفتن انسانرا بدیگر وادیها سوق داده از دایره بحث خارج میسازد . وبدیگر مباحث علوم اجتماعیه وحقوقیه واخلاقیه جهت تعلق پیدا کرده رساله را بقباله میکشاند . مقصد از نوشتن ومغز سرخوردن از ان همین یک چیز است که ( حب وطنی ) را دردلهای ابنای وطن کاشتن است . هر عصر هر زمان از خود بسی مقتضیات ولوازماتی دارد که انسانهای آن عصر و زمان مجبور میشوند که برهمان مقتضا وهمان لزوم ، خط حرکت خود شانرا تعیین و برهمان خط حرکت ، روش و رفتار خود را پیروی وتعقیب کنند . هیچ قرنی نیست که نسبت به نقصانهای قرون سابقه مکملتر دیده نشود. هر قرن هر زمان همان مقصد