Page 88

( ٧٥ ) صرفرقات كرديدند ! حال آنکه دین مبین اسلام در هر سر زمینہائی که داخل میشدند . وطنیت ، ملیت ، دیانت آنها را برقرار گذاشته بعدل و انصاف و آزادی و برابری وطنیت خود را و آنها را باهم مشترك مينمودند . انهائى که اسلام را قبول می کردند در مابین بومیهای انوطن وفاتحان ان هیچ فرقی در ملتی و وطنی باقی نمیماند . آنهائی که جزیه را که معنای حمایت و تابعیت را در بر می گیرد قبول می کردند باز هم بجز همان تکالیف سر کاری که عبارت از كرفتن يك مقدار جزوى جزیه که بصورت صفت تابع ومتبوع از انها كرفته می شد دیگر هیچ تجاوز و تطاول بر هیچ یکی از حقوق مادی و معنوى انها نمیشد وان ممالك نيز از وطن اسلامی معدود شده در وقت حاجت مدافعه ومحافظه هم ميشد ؛ پس باینصورت به هیچ وطن جدا كانه برای عالم اسلامیت حاجت باقی نمیماند وهمه مواطن ـ بلكه تمام جهان معناً وطن اسلام شمرده میشد !