Page 49

۴۶ صوفتۂ قسطنطنیه یک سلطنت تن واحد را اگر رو باشندگان خدا اکثر اوقات میشود که موافق یکدیگر میشوند خوف و خطر هم یکدیگر را مساوی میباشد اگر چه در شمارشان فرق بیشمار باشد لاکن اصل اصول یکی میباشد چنانکه بر شخصی از یک جانب باران آفات شروع شود و جانب دیگر بی عدد مصایب نمایان شوند برابر از یاد بردنهم باقسام مختلف آفات و مصیبت بیک سلطنت می افتد و همچنین مصایب صعب سلطنت ترک در انوقت گرفتار شده بود چنانچه یک طرف سه سلطنت زور آور در منضم کردن دولت عثمانیه فکر و تجویز میکردند و مصروف بودند و طرف ثانی در ممالک ترک خونریزی عظیم بود و جانب سیوم مردمان خاص شهر استنبول بیدل معلوم میشدند باشندگان شهر موصوف گمان میکردند که ذات شاهانه و وزرا بر کته غرض آلود سلطنت های غیر را میبرند و عیسائیان را از حد زیاده حقوق عطا میفرمایند و بر حضرت سلطان شعبد های روس زیاده اثر کرده است و ملک این هم یقین داشتند که طوریکه در سنه ۱۸۳۳ ع از روی عهد نامه انکیار اسکیلسی برای امداد جناب سلطان محمود ثانی تزار روس تجویز فرستادن فوج بحری و بحری خود کرده بود همان طور سلطان عبدالعزیز خان را نیز حاسد و مفسد جنرال اغناطیف سفیر روس در واهم فریب پابند خواهد کرد و با خائینکه در ممالک عثمانیه بشرارت روسیان شده است برای دفع همان بغاوت با مداد دولت عثمانیه روسیان فوج خود را میخوانند که بفرستند و اینهم افواه بود یک حصه فوج بحری روس بطرف بحر باس فورس روانه شدنی است ازین شهرت ها مردم نهایت متردد شده بودند و در همین اثنا در استنبول یک واقعه جدید ظهور پذیر گردید و اغاز او رخ نمود یعنی در استنبول گروه طالبان علم بلقب صوفته مشهوراند و از دور و دراز آمده در مدرسه های شاهی تحصیل علوم می کنند و بعد تکمیل و امتحان علوم دستار فضیلت بسته در مدرسه ها برای معلمی معین میگردند و بعد چند مدت از طرف شیخ الاسلام پیوست سند عطا میشود تمامی قانون ممالک عثمانیه از روی شرع شریف ساخته میشوند و همین وجه علما را بر عهده عهدات و غیره سرفراز می نمایند چرا که از غرامت وضع قانون بقرار شرع برآمده می تواند تقسیم انعام و عهده های ندی ہے لعلما داد