Page 147

نورستان : بسقو تسلیم نکرده در کمین فرصت و وضیعت هستند قطغن : که در آن وقت عظیم الله خان نائب الحکومه بود بسقو اطاعت و بیعت کرده است . لوگر : یك عده اقوام باثر هدایت ملا صاحب شاهمزار و بعضی افراد دیگر بسقو اطاعت کرده اند یك عده اقوام دیگر بزعامت وتبلیغات نوروز خان و نواب خان بابر نشان وعبد الغنی خان سرخ آبی وغیر شان مخالفترا باسقو اختیار نموده ترتیبات حمله را بر عساکر و مامورین سقو که طرف لوگر بیایند بنا کردند . میمنه : بحالت تذبذب مانده در ابتدا طرف قندهار بود ولی وقتیکه مزار بدست سقو افتاد اهالی میمنه هم باو بیعت کردند . همچنین در تمام نقاط مملكت يك بحران عمومی استیلا دارد درین چنین وقت زعیم ما یعنی جناب والا سردار سپه سالار صاحب در گوشه جنوبی مملکت ظهور نمودند و اینجا در اولین نطق خویش در روزیکه وارد شده اند همینرا فرمودند که : اولین اقدام ما منعقد ساختن یک جرگه بزرگ برای بحث کردن در حالت مملکت و تعیین دادن اقداماتی که باید بشود خواهد بود ونیز در سیاق بعضی محبتهای خودشان که با خوانین نموده اند از زبانشان چنین شنیده میشود که فلاکت امروزه افغانستان خیلی مدهش است و اگر اندک طول کشید خدا نا کرده عاقبت بسیار وخیم دارد در حالیکه علاج این قضیه اگر بتدبیر شود آسان است یعنی چون اصل نزاع مسئله سلطنت است و بچه سقو را که بسلطنت قبضه کرده در ملت کس قبول نخواهد کرد پس چاره آسان همینست که این شخص از پایتخت بذریعه اتحاد ملت برطرف شود و اصول صحیح برای سلطنت فردیکه برضای تمام ملت باشد انتخاب گردد شنیدن اینچنین بیانات از زبان ایشان وتطبیق دادن آنها بر حالت و اوضاع پراگندگی امروزه مملکت که اختصار آن پیشتر بیان شد اینرا نشان میدهد که نظریه شان بردو اساس مبنی است : یکی برطرف شدن سقو دیگرش پیدا کردن یک وحدت و اتفاق ملی عمومی در باب تشکیل سلطنت بر اساس صحیح انتخاب . - ١٣٤ -