Page 554

اثر اعلان حرب بسقوی در گردیز ٤٧٣ جلد اول ـ نادر افغان اثر این توته در گردیز: وقتیکه این خبر بچکینک رسید، سپه سالار صاحب فورا برای آقای شاه ولیخان موضوع را با هدایات لازمه اطلاع دادند، در حالیکه اوشان هم دیشب را بیدار گذرانده ترتیبات لازمه را برای احداث تاثیراتیکه در چنین وقت لازم بود گذرانیده بودند، صبح اهالی گردیز وقتیکه از قضیه مطلع شدند، باین ملاحظه بحضور شان حاضر شدند، که آنها را زعیم و مشیر و اختیار دار خود قرار داده بودند، و قبول کردن فکر شان را درین مورد برای خود نافع میدیدند . آقای شاه ولیخان مسئله را باختیار عموم گذاشته گفتند : شما خود قضیه را فیصله کنید، از جهته من اگر باشد هرگز خود را تسلیم نکرده و تا دقیقه آخرین از حیات خود مدافعه خواهم کرد ، گردیزیها که با تفاق و مشوره و همفکری تا امروز متمسک بودند طبعا درین فقره با هم جمع آمده و در مشوره در آمدند، اکثریه که ظاهرا حق بطرف هم بودند بر این فیصله نمودند که بالفرض اگر مقابله هم بشود ثمری نخواهد داشت . مقابله کردن گردیزیها : عادت طبیعی است انسان در حالت انفرادی مسائل را از روی تعقل فکر و اندیشیدن فیصله میکند، اما در جماعه قاعده است که مسائل از رو احساسات و مشاعر فیصله مییابند، ازین روست که گویند: (فیصله های فردی از رو تعقل شده میتواند ولی فیصله های جماعه تنها از روی مشاعر و تاثرات میباشد) .