Page 371

کتاب ادب القاضی تعادل ۳۶۳ خواید قاضی محکم بر غایب نکند مگر وقتیکه بر مقر او نایبی باشد فایدہ از اقرار نزد قاضی بعد ازان غایب شد پس از حکم قاضی اگر آن شوہر مخنث بود متابعت کند برای قاضی را نزد امام محمد رحمہ الله تعالی علیه الباب الثالث عشر وفيه فصلاً الفصل الأول في القضاء على الغائر والقضاء كله وينفذ الى غير المقضي عليه وقيام بعض اهل الحق عن البعض في اقامة البينة این باب سیزدهم است درین باب دو فصل است فصل اول ثابت است در بیان حکم کردن قاضی بکریکه غایب باشد و در بیان آن حکمی که تجاوز میکند بسوی کسیکه حکم نشده باشد بر و در بیان ایستاده شدن بعض صاحبان حق بجای بعض دیگر للبينة از ایشان در گذرانیدن شاهدان بآن حق ولا يقصي القاضي الغائب (بدأيه ) ولا له ( تنویر تاتار سوء كان الشاب وقت الشادة او بعده وبعد التزكية وسواء كان غائبا عن المجلس او عن البلد دورق الا ان يحضر من يقوم مقامه (هدايه) وحکم نکند قاضی بر غایب نه حکم کند برای او بسبب گذشتن شاهدان برسبیل اینکه غایب شده باشد در وقت گواهی دادن شاهدان یا غایب شده باشد پس از گواهی دادن ایشان یا غایب شده با پس از تزکیه نمودن شاهدان و برابر است اینکه غایب باشد از مجلس قاضی یا غایب باشد از شهری که قاضی در انشہرات علیہ نگر حکم کند قاضی بر غایب وقتیکه حاضر شود شخصی که ایستاده شود بجای آن غایب وانما اذا اقر عند القا فيقضى عنفہ وهو غائرا المختار واذا انفذ القا اقراره سلام القصة عينا كا اودينا او عقارا لا انه في الدين اليه اذا وجك يدمر يكون مقرا يانه مال الغائب المقر ولا يبيع في ذلك العروض والعقار المجر الموافي) واما وقتی که مدعی علیه اقرار کند بان مال نزد قاضی پس غایب شود پیش از اینکه حکم کند قاضی بر او پر حکم کند قاضی بران مدعی علیه در حالیکه غایب است و وقتی که قاضی نافذ و جاری گردانید اقرار مدعی علیه را سپرد مدعی حق او را مال داشته آن حق او یا دین یا عقار باشد مانند زمین و سرای مگر اینکه در دین سپرد قاضی مدعی چیزیکه از جنس حت او باشد وقتی که بیابد قاضی انچیز را در دست کسی که اقرار داشته باشد باینکه بدرستی این چیز مال آن غایب اقرار کننده است و نفروشد قاضی در ان دین جنسهای آن غایب را زمین سرایی او را قال ابن سماعة را من محمد مجلادعى على رجل بالافقته القاله عزالمال محمد عليه بيئة اولها الله غرتهر فان المقضى عليه اقبل