Page 228

جلد اول ۲۱۹ کتاب ادب القاضی حدود اله مطبعه الطریق از قاعده ای امام ابو حنیفه رحمة الله علیه این است که بدرستی آن جنایت که نزد فقهاء رحمهم الله تعالی شدنی است در آن مانند کشتن بچيزی گران و وزن دار و مانند جماع کردن در غیر قبل و فیلیکه بسیار شود آن جنایت و مختلط کردم مرپادشاه راست که کشته کند آنرا و همچنین مرپادشعه رو است که زیاد کند بر حد اندا زه کرده شده در تشریع می مصلحت ببیند دران یا در گردن آنچزیکه از پیغمبر صلی الله علیه وآله وسلم و اصحاب او رضی الله تعالی عنهم آمده است از کشتن و مانند این جنایتها حق میکنند این را فقها، رحمهم الله براینکه بدرستی دیده بود مصلحت را در ان کشتن و مینامند فقهاء رحمهم الله تعالی اکشتن را سیاست و حاصل این حکم اینست که بدرستی مرپادشاه را رود که تعزیر کند بکشتن دران جنایاتی که بزرگ و عظیم باشد بسبب تکرار کردن شخصی آن جلیت را وحال انکه کشتن در جنس آن جنایتها روا باشد و از همین جهت اکثر فقها فتوی کرده اند بکشتن کسیکه بسیار کند دشنام گفتن را به پیغمبرصلی الله علیه و سلم انا بل آمد و اگر چه اسلام بیارد پس از گرفته شدن او و گفته اند فقها رحمهم الله که کشته میشود از روی سیاست وعلى هذا لقياس المكابر بالظلم وقطاع الطريق اى اذا كان مسافرا و رأى قاطع الطريق له قتله وان لم ينقطع عليه بل على غيره وصاحب المكس وجميع الظلمة زاد في تنبيه له قيمة وجميع أهل البكار المتعدي ضررها الى الغیر كالا عون والسعاة وكل من كان من أهل الفساد كالساحر واللص واللوطی والخانق ونحوه ممن يعم ضرره ولا ينزجر بغير القتل يباح قتل الكل ويثاب قاتلهم وقرارة الناصحي رح بوجوب قتل هؤلاء لعل الوجوب بالنظر للامام ونوابه والاباحة بالنظر لغيرهم وفي شرح الوهبانية ويكون النفي عن البلد وبالهجوم على بيت المفسدين وبالاخراج من الدار وهلها وكسردنان الخمروان ملحوها ولم ينقل احراق بيته وفي النهر عن شرح البخاري للعينى ان من اذى الناس ينفى عن البلد (درمختار وردالمحتار) والمقصود بهذا كله حسم مادة الظلم فان يجب اعدامه فان الظلم ظلمات واشتمل على اخير يه و بر این قیاس ست حکم کسیکه آشکارا ظلم میکند بطریقه غلبه و حکم رهزن یعنی وقتیکه مسافری باشد و بیند رهزنی اس پر ادانا نرا که کشن