Page 249

جلد چهارم ۲۴۴ کتاب الدعوی فروشنده یا خرندہ بگوید که بهای آن تا مدت یکسال است و فروشنده بگوید که تا نصف سال است یا با هم اختلاف کردند در شرط کردن خیار چنانکه یکی از ایشان بگوید که بیع بشرط خیار بود و منکر شود دیگری یا یکی از ایشان گفت که خیار تا که است و دیگری گفت که تا دو روز است یا با هم اختلاف کردند در شرط گروی دادن به بهاء از طرف خرندہ یا در شرط ضامن گرفتن بهاء از طرف خرنده چنانکه فروشنده بگوید که فروخته ام این چیزا بتو باین شرط که ضامن بدهی برای من بها فلان شخص با هشت گر شود خرنده از ان و همچنان اگر با هم اختلاف کردند در ضامن شدن بعهده یا با هم اختلاف کردند در گرفتن بعض بها یا گرفتن همه بها، یا اختلاف کردند در کم کردن بهاء یا اختلاف کردند در ابراء کردن بایع از بهاء در جائی شمیران مسلم فیه پس در جمله این مسئله ها تحالف نیست در میان ایشان و معتبر قول کسی است که منکر است از خیار و از اجل با سوگندش و در مسئله اختلاف در اجل در آن مسئله ها ی که بعد از ان است فرق نیست در میان بودن اختلاف ایشان پس از ہلاک فروخته شده یا پیش از آن ويستثنى من الاختلاف في الاجل ما لو اختلفا في اجل السلم بان ادعاه احدهما ونفاه الآخر فان القول فيه لمدعيه عند الامام (رد المحتار) و استثناء کرده شده از اختلاف در مدت آن صورت که اگر با هم اختلاف کردند در مدت عقد مسلم چنانکه دعوی کند یکی از ایشان مده را و دیگر نفی کند آنرا پس قول معتبر در تصورت مدعی قدر آنر و امام اعظم رحمه الله عليه قال في البدائع لو اختلفا في اصل الان او في قدرة أو في مضيه او فى قدر ما مضيه ففي الأولين القول قول البائع مع يمينه وفي الثالث القول قول المشترى وفى الرابع القول قول المشترى في المضى و قول البايع في القدر (مجله) در کتاب بدایع گفته است کرایه کردند در اصل مده مسلم یا در قدر آن یا در گذشتن آن یا در قدر درگذشتن هردو پس در دو صورت آول معتبر قول فروشنده استان و در صورت سوم معتبر قول خرنده است و در چهارم معتبر قول خرنده است در گذشتن مده و قول فروشنده است در قد آن وان اختلفا في اصل البيع لم يتحالفا بالاجماع كذا في معراج الدراية والقول لمنكر العقد (نتایج الافکان اگر اختلاف کردند در اصل بیع تحالف نیست با تفاق همچنین مذکور است در کتاب معراج الدرایه و معتبر قول منکر عقد ا باس و گذدار وان هلك المبيع بعد قبض المشترى ثم اختلفا في مقدار الثمن لم يتحالفا والقول قول المشرى