Page 156

جلد چهارم ۱۵۱ کتاب دعوی مدعی گفته باشد که مر ا گواهان نسیت یا نگفته باشد و بعد از ان مدعی گذرانید گواهان را قبول کرده میشود گواهان او چنانکه قبول کرده می شود گواهان او بعد از حکم کردن قاضی بسلامتی مدعی علیه بسبب منع اور دن او از سوگند کردن یعنی حکم کرده می شود بسبب این گواهان با انکه پیشکرده شده است بسبب منع اوردن چنانکه حکم کرده میشود بسبب شاهدان با قرار مدعی علیه و فائده این گواهان تجاوز کردن حکم قاضی است از مدعی علیه بسوی غیر او در رد کردن مال خریده شده بسبب عیب ويظهر كذبه باقامتها لوادعى المال بلاسبب فحلف المدعى عليه ثم اقامها حتى يحنث فى يمينه لوكان بطلاق وعتاق وعليه الفتوى فيما يعاقب شاهد الزور ( تكمله ) ظاهر میشود دروغ گوئی مدعی علیه در دعوی که اگر مدعی دعوای مال را بدون سبب کرده بود پس مدعی علیه سوگند کرد بعد از ان مدعی شاهدان بر او گذرانید پس مدعی علیه حانث می شود در سوگند خود اگر سوگندش بطلاق یا عتاق بود و برین قول فتوی است پس عذاب کرده شود مانند عذاب شاهد ان دروغ ولوا دعى دارا فانكر المدعى عليه فحلفه القاضي ثم علم القاضي انه ملك المدعى لوظهر بالبينة لم يظهر كذبه وحنثه ولوظهر باقرار المدعى عليه ظهر كذبه فى يمينه فيحنث واصل ان المديون اذا حلف ان لادين عليه ثم برهن عليه المدعي فعند محمد رحمة الله عليه لا يظهر كذبه في يمينه اذالبيئة حجة من حيث الظاهر وعند ابي يوسف يظهر كذبه فيحنث والفتوى فى مسئلة الدين انه لوادعاه بلا سبب فحلفه ثم برهن يظهر كذبه ولوا دعاه بسبب حلف انه لادين عليه ثم برهن على السبب لا يظهر كذبه لجواز انه وجد القرض ثم وجد الابراء اوالايقاء (تكمله وعالمكيري)