Page 155

جلد چهارم ۱۵۰ کتاب الدعوى گفت که ابرا کردم از سوگند دادن یا گذشتم آنرا یا بخشیدم آنرا بتو صحیح نمیشود و مرا و راست سوگند دادن مدعی علیه بخلاف ابرا کردن از مال که آن صحیح است و همچنین اگر سوگند خود را خرید صحیح نیست بجهت آنکه رکن بیع نیست و اگر مدعی سوگند خواست از خصم خود پس وی گفت که تو یکبار مرا سوگند دادۀ راست سوگند اور نزد قاضی یا به نزد محکم بود و شاهدان بان گذرانید مدعی علیه قبول کرده میشود گواهانش و اگر از سوگند به نزد حاکم و محکم نبود پس او را هست سوگند دادن مدعی علیه و اگر گفت که عتیق و گند بطلاق کرده ام که سوگند نمیکنم پس درینصورت قاضی پیش کند سوگند را سه بار بر او پس از ان حکم کند بر او بسبب منع آوردن او از سوگند و سوگند نگردان از او ساقط نمیشود باین سوگند بطلاق شك فيما يدعى عليه ينبغي ان يرضى خصمه ولا يحلف تحرزا عن الوقوع في الحرام الا ان يقيم الاحلف ان اكبراء نه ان لمدعي مبطل حلف الالابان غلب على ظنه انه محق لا يحلف ر در مختار و شک افتاد مدعی علیه در ان چیزیکه مدعی دعوی میکرد بر او میشاید که راضی کند مدعی خود را و سوگند نکند از جهت پرهیز کردن از افتادن در حرام و اگر مدعی قبول نمیکرد مگر سوگند کردن او را درینصورت اگر غالب فکر او چنین بود که مدعی مباطیل است در دعوای خود سوگند کند و اگر غالب گمانش چنین بود که مدعی بحق است سوگند نکند و تقبل البيئة لو اقامها بعد يمين على المعتمد وهو الصحيح الا يحلف المدعى عليه لعدم حضور البيئة من المدعي سواء قال البيئة لي ولا ثم اتى بها تقبل كما تقبل البيئة بعد القضاء بالنكول الي يقضي بها كما يقضي بجامع الاقرار وفائدتها التعدد الي غيره في الرد بالعيب (تكلمله ورد المحتا) و قبول کرده میشود گواهان مدعی اگر گذرانید گواهان خود را بعد از سوگند کردن مدعی علیه بنزد عامه مشایخ رحمهم الله تعالی و همین روایت صحیح است یعنی اگر سوگند مدعی علیه در وقت حاضر نابودن گواهان مدعی بر اوست انکا مذکور