Page 598

جلد دوم ۵۹۵ کتاب الشهادة بمکاتب بودن آنغلام بسبب شاهدان خواجه او و گفته شود مر آن مکاتب را که اگر میخواهی پس امضا کن بر مکاتب بودن خود و اگر میخواهی پس بگذار مکاتب بودنر او غلام باش و اگر مکاتب دعوی کرد که بدرستی من آزادم و خواجه او دو شاهد آورد که گواهی دادند که بدرستی او مکاتب کرده است آنغلام را بعوض دو هزار درم و قاضی حکم کرد بر او بآن دو هزار درم پس آن مکاتب ادا کرد آن دو هزار درم را بعد ازان آن شاهدان از گواهی خود رجوع کردند پس بدرستیکه شاهدان تاوانده میشوند برای آن مکاتب دو هزار درم را اگر چه قیمت آن مکاتب کمتر باشد از دو هزار درم همچنین ذکر شده است در کتاب محیط الباب السادس في الرجوع عن الشهادة في النسب والولاء والولادة والمواريث باب ششم ثابت است در بیان حکم رجوع کردن شاهد از گواهی در نسب و ولاء و ولادت و میراث با لو شهد وانه ابن هذا القتيل لا وارث له غيره والقاتل يقر بالقتل عمد ا فقضى بالقصاص وقتله الابن ثم رجعوا فلا ضمان عليهم في القصاص ويضمنون ما ورثه هذا الابن من القتيل لورثة المعروفين وعليهم التعزير كذا في محيط السرخسى (عالمگیری) اگر شاهدان گواهی دادند که بدرستی این مرد پسر این کشته شده است و هیچ وارثی نیست مر او را غیر ازین پر و حال اینکه آن شخص کشنده اقرار میکرد بکشتن بقصد پس قاضی حکم کرد بقصاص و آن پسر او کشت آن کشنده را بعد ازان آن شاهدان از گواهی خود رجوع کردند پس هیچ تاوانی نیست بر ایشان در باره قصاص و تاواندار میشوند آن مالی را که بمیراث برده است آنرا همین پسر از آن کشته شده برای دیگر وارثان معلوم خود و ناو بر آنگواهان تعزیر همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرکسی و اذا شهد وابالولاء بعد موت المعتق ثم رجعوا عن شهادتهم فانهم يضمنون جميع ما ورثه المعتق لورثة المعروفين (عالمگیری) و وقتیکه شاهدان گواهی دادند بمیراث بغلام و یا کنیز آزاد کرده شده پس از مردن ایشان بعد از ان رجوع کردند فائده بیان حکم رجوع شاهد از شاهدی نسب فایده بیان حکم رجوع کردن شاهد از شاهدی ولاء