Page 898

(۸۹۸) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) و عیال و متسوباتش محبوس و روانه کابل کرده بکفر کردار خویش رسیدند و همدرین وقت فتح محمد خان گیدان مقیم سنگر مایه حجرستان سی و دو تن از اشرار را محبوس کرده در ارزگان نزد جنرال شیر محمد خان فرستاده او هم مرا بازنان و پسران و دختران ایشان در کابل فرستاد و هم سعید محمد خان حاکم جاغوری از قفای گرفتار اینکه آنجا بخرج رفت می و نه تن دیگر از اشرار هزاره مسکه علیا و چل بافتو و بابه و خودرك زائیده و مسکه سفلی را گرفتار ساخته در سنگماشه نگهیدان محمد حسن خان سپرده او همه را ارسال کابل نمود و هم کهندل خان حاکم هزاره بهسود چند تن از بزرگان آنجا را از مصلح و مفسد بجرم اینکه دولت ازو نپرسد که چرا اشرار دار همیار کابل نساخته و نمیسازد چون ارباب حسن قوم عبدی و بختیاری گج آبی و عظیم داد آسیابی و سید امیر خربیدی و [استه؟] محمد علاو الدینی و محمد یعقوب و سی محمد گرفتار ساخته مال و مثال ایشانرا ضبط کرده همه را بکابل کابل نمود و چون جود و ستم حاکم و قاضی کيزاب ایشان نسبت بدولت خدمت کرده بودند چنانچه بیاید از عطای خلعت و تنخواه سرافراز شدند و در خلال احوال مذکوره محمد رحیم خان حاکم و ملا غلام محمد خان قاضی چشم آز بمال و متاع ضعفا باز کرده دست گرفتن بوجوه مصادره دراز کردند چنانچه نوکران خود را بنام تفحص و تجسس اسلحه و آلات حربیه کاشته از هر کدام در هر سلاحیکه بکار کسان دولت تفویض کرده بود و رسید بدست داشت یکروپیه حق السعی و از هرخانه محروپیه حق القدم و از هر کشته وقوت شده بی بضاعت و بالاستطاعت یکنیم روپیه حق القلم همی گرفتند تا که حضرت والا از عریضه وقایع نگار آنجا برقصه آگاه شده بخامه عتاب آلودش رو نموده پیشه ناصواب را ارقام فرموده دست تصرف ایشانرا که بمال ضعفاء وارامل و ایتام دراز کرده بودند کوتاه نمود و هم بنوشت که اینچه سفاهت و فخردیست که بروی کار آورده تاکنون هیچکس نخواسته اند کرده اند پس ازین نکنند که سزاوار مواخذه و عقاب میشوند و مقارن اینحال کرنیل فرهاد خان بپناه و پیام جنرال شیر محمد خان شش تن از اقوام و نزدیکان قاضی عسکر رخصت حاصل کردن و برهند رفتن مستر لاین انگلیس شیر را با عیال و اطفال گرفتار و بر همیار کابل ساخت و همدرین ایام مستر لاین انگلیس که در خدمت و ملازمت اندولت قیام و اقدام داشت برطبق قرار دادیکه در میان نهاده بود رخصت رفتن در هند و باز آمدن بکابل حاصل کرده روز هفتم ماه شعبان وارد جلال آباد شده در روز نهم از آنجا در هند رفت و مقارن اینحال عبدالکریم خان و عبدالسلام خان پسران عبدالرحمن خان نوابه کان نواب عبدالجبار خان مرحوم که حضرت والا از عریضه و استد عای خود ایشان اجازت باز آمدن از پشاور در کابل داده بود چهارصد روپیه کابلی بمنشور عنایت دستور از محمد غوث و محمد اعظم کاسان که از جانب دولت در پشاور اقامت داشتند گرفته و ساز سفرساز نموده در کابل آمده قرین رفاهیت شدند ذکر ملازمت مؤلف کتاب هذا ذکر شرف ملازمت یافتن و در سلك چاکران شهزاده آزاده سردار حبیب الله خان منسلك كشتن مؤلف و پاره از الطاف ممدوح مذکور در روز دوشنبه دهم ماه شعبان بتوصیف و تعریفیکه جناب استاد معظم و ادیب محترم ملا محمد سرور خان اسحق زائی که باشهر اده آزاده سردار نصر الله خان ایام خدمت بسرمی برد و در نزدشهزاده اکرم افخم اعظم سردار حبیب الله خان نیز رتبه و مقامی داشت در محفل سعادت موصلش بزبان نيك خواهی و بیان خیر سگالی نامی از چاکر درگاه برده و ستوده بود جناب نواب شهزاده سپهر وساده پیشم خوانده بکم بنواخت و مأمور نقل کتب و کتابتم فرموده از عطای دوصد روپیه تنخواه سالیانه ام مفتخر و مباهی ساخت و در سال پنجم از خدمت و ملازمت افزودن یکصد و بیست روپیه بر سالیانه مذکوره رهین احسانم گردانید چنانچه باین مبلغ طریق خدمت سپرده دوازده سال روز ملازمت بسر همیبردم تا که در سال هزار و سه صد و بیست و پنج شهزاده رفیع مکان سردار نصرالله خانم بواسطه مسوده جلد اول این تاریخ که بپای رفته بود دفعه مبذول مرحمتم فرموده به تنخواه هزار روپیه سالیانه براوج مفاخرم برافراخته فرمان کرد که از جمله سالی هفتصد روپیه را گرفته سه صد و بیست روپیه اهل را که از سبب تعویق یافتن و بتأخیر افتادن تأليف جلد دوم اعلیحضرت والا غیباً معطل فرموده اند تا زمان اتمام کتاب بهمان اسم اقدس