Page image — the source of record
Machine transcription
( ٨٥٣ )
( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )
نکرده از خداوند باك در ذات و خواری افکندن برادران دینی هموطنی خود نترسیده گوسفند را از راه تجارت در خارج مملکت می برند تا کار در مکه از قلت گوشت و روغن مردم سکنه کابل و اطراف و تمامت ولایات را بصعوبت و عسرت چنانچه باید انداختند و این نیست مگر از تغییر نفوس هموم ناس و کار گذاران حق ناشناس چنانچه خالق برحق و رازق مطلق در قرآن مجید و فرقان حمید میفرماید ( که ذلك بان الله لم يك مغيراً نعمة انعمها على قوم حتى يغيروا ما بانفسهم و ان الله سميع عليم ) و هم در خلال سوانح مسطوره غلام حسن خان خبر زاد قنبر محمد خان بلوچ جزایردار ترکستان حاکم سابق هزاره جاغوری قبضه شمشیر اصفهانی که شایان اسلحه خانه خاص ظل سبحانی و از جاغوری بدست آورده بود با یکرأس اسپ از راه تحفه ارسال پایه سریر سلطنت نموده مقبول و منظور نظر کیمیا اثر گشت
تقاوی دادن دولت تجار کابل
و هم در ینوقت حضرت والا تصمیم عزم بترقی امر تجارت و توسیع بازار معیشت و تحصیل منفعت دولت و رعیت کرده يك لك و بیست هزار روپیه از خزانه بنام تقاوی بغلام حیدر خان و کلزار خان و ملا عبد الرزاق و عبد الخالق و میر آقا و میر غانجی و غلام محمد و غلجان و عبد الغفور و عبدالمجيد و عبدالسلام و میر احمد و عبدالرحمن و میر اصغر و ملا خواجه محمد دین و سید میرجان و غلام حیدر و محمد سعید و غلام قادر و دیوان نیند و دونيوان امير چند مرحمت نموده قرار داد که محصول مال تجاره برای دولت داده و نفعی که اصل وجه از ایشان خواسته شود بمرور سه سال و مدارای سبط عطا کنند و ازین نمر تا سه سال از محصول اجناسیکه خرید و فروش میشد باندازه اصل وجه عاید بیت المال گردیده علاوه بران خود مردم تجار نیز بمیان خاطر خویش در سالی از هزار روپیه پنجاه روپیه باسم تحفه و هدیه حضور انور بر عهده نهاده سال بسال همی رسانیدند
مشمول نظر عاطفت گستر اعلی شدن دهم علی هزاره
و مقارن اینحال در روز بیست و دوم جمادی الاولی رجبعلی خان بن غلام علیخان برادر زاده غلام شاه سلطان مقتول از هزاره دایان نشین دای چوپان که بخدمت دولت از دست اشرار هزاره بقتل رسیده بود بنظر بمخدت عم مذکورش مورد الطاف شاهانه و مشمول تفقد بیکرانه گشته در سلك پیشخدمتان دربار معلى مسلك گردید
مأمور شدن فیض محمد خان بکوچ داری میدان
و هم درینروز فیض محمد خان بن سمندر خان از حضور اقدس بکوچداری میدان مأمور و سرافراز شد و هم حاجی محمد نبی خان بن ناظر نعیم بامیرزا غلام نبی خان و میرزا غلام صدیق خان و چند تن مساح بتوسط میرزا محمد حسین خان سر دفتر سنجش از حضور انور مأمور بمیتری مساحت اراضی علاقه غزنین شد
شرح حال سردار شیرین دلخان و جدرانیان
(١) کنایه کرده
(٢) بی ضیق النفس
و از آنسوی سردار شیرین دلخان که تنبیه و تهدید سرکشان مردم میرزائی و دری خیل جدران چنانچه گذشت پرداخته بود در روز بیست و سوم جمادی الاولی داخل موضع اری شده بعزم سرزنش مردم میرزائی و دری خیل فروکش کرد و بزرگان هر دو قوم خود را در مقابل سپاه پادشاهی زبون و ناتوان دیده از راه انابت پیش آمدند و سر خجالت فرود کرده جبین ضراعت بزمین معذرت سوده عفو تقصیر خواستند و سردار شیریندل خان همه را تسلیت داده عذر ایشانرا پذیرفته یکصد و چهار تن برسم کروگان و اسم فوج پیاده جدران از ایشان گرفته اشرار آن کهسار را در تحت فرمان کرده بمقيم و دره کلیه (۱) و ذات الربو (۲) گرفتار گشت و بستر ناتوانی بیغوسوده بیقرار گردید تا که از عریضه و استدعایش حضرت والا صد دانه انار قندهاری با ادویه دافعه امراض سه گانه او ارسال فرموده بکار برد و از فضل کردگار صحت یافته بنظم و نسق امور مهمه مردم آنجبال مواظب شد
آمدن جنرال میر عطا خان در کابل
و مقارن اینحال میر عطا خان جنرال که از ارزگان راه باز گشت برگرفته چنانچه گذشت وارد سنگماشه شده بود بالشکر نظامی و ملتی تا حكومت غزنین در روز بیست و ششم جمادی الاولی وارد غزنین گردیده از آنجا بفرمان طلب بامیرزا محمد یوسف خان سرکرده لشکر تاجکیه در کابل آمده بتقبیل سده علیا نایل شد و میرزا محمد یوسف خان نظر بخدمتیکه در محاربات هزاره کرده و بپای برده بود از تغیر میر محمد عظیم خان و تنزل او بمنصب سارجن میجری سرافراز و ممتاز گردید و هم يك لك و شصت و سه هزار و دوصد و شصت و يك روپيه نقد که جنرال میر عطا خان برداشت کرده و هم همین قدر جنس از قبیل روغن و برك و گلیم و قالین و اسپ و گوسفند و سلاح از مردم هزاره پیشکش گرفته بود همه را خود بزبان اظهار بخدمت بخر عرض رسانید و حضرت والا از جمله یازده هزار و دوصد و هشتاد روپیه نقد را باسه خروار روغن بوزن کابل و هفتاد و شش تخته گلیم و بیست توپ برك و يك تخته قالين جنس وجهه درتن برده و كنيز باو بخشیده
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.