Page 875

( ۸۴۹ ) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) ان محال ملا یوسف خان رستاقی که در مال دولت خیانت کرده بود تحویل داری اکمتر اسباب دولتی سرافراز گشت و همین تصانیف وقایع شیوه را بسال که مسطور گشت دیوار اضلاع چارکانه وحجرهای خدمه نشین باغ مهمان خانه که بالیتوف باغ آقا معروف بود با مراقدی بنیاد بر دست کاری استاد ولی محمد خان معمار قندھاری آباد کردیده عمارت عالیه اندرون آن بامداد زمان شاهان شان پادشاهی افراخته و پرداخته و از عمارات تاریخیته ساخته شد و مقارن اینحال ملا غلام محمد خان حاجی باشی از اسبابیکه دولت از حاجیان مردم سکنه ماوراء النهر وغیره ولایات محض برای کسب سعادت و رعایت حالت حجاج که از کابل تا پشاور براحله کرایه رفته از آنجا در هراده بخار می نشستند و اکراسبان خود را بخرج نقد در آنجا می بردند زبان زیادہ می یافتند بتوسط او خریده و جه نقد میداد از صاحبان اسب مبلغی بنام دلالی و محصول همیگرفت و در کیسه خویش همی انداخته میاندوخت تا که از عریضه وقایع نکار ان کابل حال رای والاشعبه از بیاوش بقتان او را فرمان کرد. بپرسید که گرفتن اینوجه از جانب دولت است یا از جلب منفعت خودش محصول جدید برحجاج خانه خدای قرار داده است واکر از جانب دولت باشد حکم و دستور العمل کے او داده شده بنماید و بعرض رساند کاو هراسی چند محصول میگیرد و بکجا تحویل میکند والا اجو الد را بدریعه عریضه مکشوف دارد که چرا حمت یک چنین امر میشود و او تغافل شعا د ا پش وقت ازین ممر صاحب ثروت و مالك مكنت زياد شده بود و حاجیان نیز در همیسالی چند شبی در کابل در نك كرده و رنجه و منزل مقصود میشدند و حاضر نبودند که تحقیق و ثبوت همی پیوست بهمین استفسار حضرت والا دست آزار مال حجاج باز کشید که مبادا وقتی کرفتار شحنه سیاست دولت شود چنانچه سکوت اختیار کرده عریضه ننوشت که ثبت عریضه انکار یا اقرار او نیز داخل تاریخ میشد و مقارن اینحال مولا داد خان حکمران فراه وکرنیل محمد جان از جایکه بودند بالشکر نظامی و ملیشی و توپخانه که در تحت رعایت داشتند روی سرزنش بسوی هزاره بد کنش شیره که تا اینوقت سر بر خط فرمان ننهاده بودند نهادند و آن مردم شریره را قتل وغارت بام کرده بسیار تن اسیر گرفتند و هنور سرکرم مقاتلت و قتل وغارت بودند که جرنیل میر عطا خان از هنگامه آرائی جانبین آگاه گشته با سپاه کینه خواه که همراه داشت از موضع فیروز ارزکان روی بسوی موطن هزاره شیره نهاد و چون وارد منزل قلكلك (۱) واقع شیره شد بر که محمد صادق خان و سردار فقیر محمد خان حکمران کلات را بالشکر تحت رایت ایشان از راه قریه غجور امر حرکت کرده خودش نیز براه افتاد وهردو لشکر باهم و ارد منزل چنار تو شده از آنسوی مولا داد خان و کرنیل محمد جان کارهزارۂ شیره را یکسر نمودند و اسیران را برداشته از راه باز گشت در موضع جریشان فرو کش کردند و جنرال مذکور میراحمد على بيك قاضی موضع چنار تو را که اس اساس فتنه بود باسه تن پسرش گرفتار ساخته در غل وزنجیر سیاست انداخت و نهصد روپیه تاوان اندکی از علوفه سپاه را که در حدود سیاه درۀ چنار تو قبل برین دستخوش تاراج اشرار هزاره شده بود زجراً از مردم چنار تو حصول کرده سپس نامه نزد مولا داد خان فرستاد پیام داد که اسیران هزاره شیره را با خود برداشته وارد چنار تو شود چنانچه او بنامه و پیام جنرال میرعطا خان از جریشان کوچیده وارد چنارتو شد و اسیران را با و تفویض و تسلیم کرده وی همه را بمردم چنار تو سپرده امر کرد که بازماندگان مردم شیره آمده و اسیران خودرا بمساكن خویش برده جای کرین امن شوند و ازین کار جنرال مذکور چنانچه بیاید حضرت والا اسیران را طلب کابل فرمود و هم درین هنگام از عرایض دولتخواهان شرحی از شرارت و مفسدت مهدی بيك و افضل بيك ومحمد رحيم بيك و خداداد وملاجان و محمد على و محمد رفیع و غضنفر على و الله داد بيك ومحمد على بيك قوم آبه و سید اکبر شاہ و سید حسین و محمد کریم شاه و سید انور وسید فیروز وسید کوهر علی از سادات يكه اولنك و موسى شاه و داد علی و محمد امین از مردم درۀ علی تعلق سادات و محمد عظیم و صفر علی و غلام حسين و اسمعيل وكلب حسين قوم الده ورستم و محمد یوسف بيك و قنبر سردار سیاه دره وقنبر علی جار دره و صفر محمد تعلق محمداكبر بيك ومحمد باقربيك واحمد على بيك وغلام حسين بيك سرقول و قاسمعلى بيك كرمان ورجب على افشار و محمد حسين قوم أبه ور حيم بيك وصمد باشی آستان قل قوم هاجر که مرد باوش سید قی قبوش حضرت والا رسیده سپهسالار غلام حیدر خان را در روز بیست و هفتم بنیاد واباد شدن عمارت باغ مهمان خانه شرح حال و مر تحصیل مال ملا غلام محمد خان حاجی باشی شرح حال شرار هزاره شیره (۱) ياقلملك گرفتار شدن بعضی از اشرار متفرقه هزاره