Page 874

( ۸٤٤ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) كشيده خود بالذكر در اندرون قلعه جای گزید و عمر خان ازین امر آگاه گردیده و از درد بخود پیچیده از راه کینه جوئی در موضع ده دنده لشکر کرد کرده آهنگ تاختن در موضع پامقره نمود وسقندر خان از عزم واراده او آگاه گشته سواره و پیاده بسیار جانب پامقره رهسپار ساخته امرکرد که اگر عمر خان روی یورش بدانوی نهد بمدافعه گرائیده دست تصرفش را از آنجا باز دارند اما خلأ خان راه خیر اندیشی وصلح جوئی بر گرفته درین میامین در آمد که شاید بآب تدبیر اطفای نائره محاربه کرده بنائره حمي قدر رفع مناقشه کند ولیکن چون عمرا خان با غوا والقای کار گذاران دولت انگلیس این همه کشش و کوشش را انجام آن کوهستان داشت با این مصالحه درست نیامده طریق کین چنانچه بیاید گشوده گشت که انشا ء الله در موقعش با حالت كرنيل بهاء الدين خان ومتمردان مهمند درۀ پیچ و اس وی بشرح خواهدرفت صدور اشتهار صدور اشتهار رفاعيت دثار بنام مردم غوری وغيره واقعات متفرقه بنام مردم واز منسوی در خلال اختلال واحوالیكه بشرح رفت حضرت والا که در شب وروز روی همت بسوی رفاه غوری حالت رعیت داشت و آنرا از زمانی مهمل نمیگذاشت در روز بیست ماه ربیع الثانی هجده قطعه اشتهار بنام مردم علاقه غوری که عمال وضباط زكوة دواب و مواشی را از ایشان زیاد گرفته واز عريضه متظامی رعیت بگوش داد نیوشش رسیده بود اصدار فرموده ارسال آبدیار نمود که پس ازینرون مردم مالدار همه طوائف سكته قطغن گوسپند وبره نوق را از يك زكوة كامل ده و نيم روپيه واز ناقص و متفرق در صد رأس ده روپیه با از زكوة كامل ومتفرق و ناقص بر طبق حساب ووفق شمار از هزار سر گوسپند وبره وبز دورأس گوسپند بضابط و عامل داده از هرنفر اشتر دوروپيه وازهر رأس اسپ یکروپیه بدهند و گوسپند وبره وبز را در زكوة مساوی شمارند و بره نوزائیده شده را نیز در حساب آورده ساقط نسازند واز اسپ سواری نوکريشه و كاو و الاغیکه در رمه و گله نباشند وماده كاو (۱) تخم بضم شير دهنده که جهت معیشت عیال داری وبر گاویکه برای تخم(۱) و زراعت کاری و باربرداری داشته باشند زكوة اول و خای ندهند و این اشتهار را دستورالعمل روزگار خود قرار داده وجوه زکوه را برطبق ان ادا کنند و رسیده جه خودر از ساکن بمعنی کف خداوند عمل وضابط هريك كه باشد حاصل نمایند وزیاده از وجهيكه درج اشتهار است چیزی بپشیزی ندهند شیار وايحكم را بقاضی وحاکم نشان دهند تا ایشان افزون خواهان را مانع شوند وا گر حاكم و قاضی بمنع نپرداخته باز خواست نکنند افزون گرفتن ضابط و عامل و کدددار امفصل ومشروح معروض پايه سریر سلطنت دارند که باز خواست شديد فرموده شودتا دوباره جور و تعدی از احدی بر رعایا واقع نگردد و همچنین در تمامت بلدان وامصار اشتهارات شرح نامه عدیده من ارسال پذیرفت و همدر این ایام نامۀ از ویسراي کشور هند در پاسخ نامۀ که حضرت والا در باب جسارت و یسرای و محاربت سرحد داران دولت روس که با کپتان غلام حیدر خان نموده وحضرت والا برای ویسراي نگاشته بود کشور هند پيام سریر سلطنت رسیده و چون نامۀ او مشعر بر قرار داد دولتی و مشتمل برتعيين حدود ونقاط فاصله بين دولتين افغالستان وروس بود و دفع مناقشه و مذاکره جانبین را می نمود بامر حضرت والا پسید شاه خان جنرال ارسال شد و اواز این نامه و یسرای بر حد و د سر حديه بدخشان و خط و نقاط فاصله علم حاصل کرده نامه و پسرای را که سند دولتی بود با عریضۀ از خود و دو پهله باز و چهار رأس اسب خوش خرام ممتاز وسه تن غلام و دوتن کنیز و پانزده پوست خرس وسه صندوق آغیار کندی رسم هدیه حضور انور ارسال نموده همه مطبوع طبع جهان آرا گشت و چون در عریفه او شرحی از نامه افسر سر حديه روسیه و مقیم پامیر که بتلفظ ترکی نگار داده و از راه الفت نزدش فرستاده واو اجازت نوشتن جواب آنرا از حضرت والا استدعا کرده و نوشته و آن نامه را نیز فرستاده بود حضرت والا در روز سه شنبه بیست و چهارم ماه ربیع الثانی فرمان کرده ارقام فرمود که اگر حامل این نامۀ افسر روسی خادم خوداو وطالب جواب باشد در پاسخ ان بنویسد که از نقطه تعیین سرحديه كه از پيشكاه حضور سعادت دستور حضرت والا رسیده است اراضی و حدود حصه وحق دولت افغانستا را نيك شناخته ام و البته علم طرفین بآن حاصل گشت خواهد بود بنابران لازم و متحتم میشمارم که وجهه همت برنگاهد اشتن حدود متعلقه دولت متبوعه خود بگمارم واگرفرستادۀ او خادم خودش نباشد هیچ ننویسد و همدر روز مذکور میرزا مصطفى قلخان مهنته