Page 815

( ٧٨٥ ) (جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) خانه گذاشته دو ضرب توپ پنج پوندی وسه پوندی جلوی با قور خانه جانب سردار عبدالقدوس خان رهسپار ساخت و از آنسوی غلام شاه سلطان هزاره میان نشین که اسهالت نمودن مردم هزاره بپوش و صحبت خان را بآغاز هیئت سپاه پادشاهی بکوہ بر شده پناه گزیده بودند چنانچه گذشت بر عهده گرفته بود همه را از تسلیت دل بجای آورده بقول و مأوای ایشان باز گردانید و هم حکمران قندهار بنابر فرامین اکیده که بنامش شرف اصدار یافتند هزار نفر اشتر و هزار رأس الاغ اضافه از هزار نفر اشتریکه مأمور علوفه رسانیدن کرده بود بحمل ونقل آزوفه تعین کرد که از قندهار بهمراه سردار عبدالقدوس خان رسانند و هم دو هزار و هفصد وسی خروار گندم و جو غیر از علوفه و نقار (۱) دوابی وزمه مردم قندهار و اطراف آن نهاده امر کر که باردوی پادشاهی رسانند و از انسوی سردار عبدالقدوس خان که عازم ارزکان شده چنانچه القا گذشت وارد منزل مار آباد گردیده بود عزیز الله خان راباد و ضرب توپ و ششصد تن از فوج پیاده نظام و هزار و دویست تن از سواران هزاره دای زنگی وغیره که بسر کردگی میر ایلخانی و محمد رضا بيك الغاني و محمد حسين بيك لعل وغيره در او حاضر بودند و راه خدمت دولت می پیمودند مامور موسع کسان کرد که چون راه کتل دره پهلوان را ارزکانیان مسدود کرده استحکام داده اند از راه کسان داخل ارزکان شوند و هم چنین سردار محمد انور خان را دو ضرب توپ ويك فوج پیاده نظامی وسه صد تن از پیادگان سلحلو از راه چنار تو مامور رفتن در ارزکان کرده خودش تصمیم عزم نمود که از راه قول خار روی بسوی ارزکان نهد و همدرین هنگام میرزا امیر محمد خان افغان از حضور انور والا بسر کرد کی کلیهت خاه ها مير القزال گردیده در واکخانه کابل باسر اقدس اقامت خدمت گزید و از انسوی در خلال این اختلال واحوال متضمنه قتال که با اشرار هزاره در میان بود یکتن از منصبه اران دولت ختای باصد تن از سپاه نظامی علوفه و آزوقه خویش را در موضع سمن معروف بسمه واقع نقطه سرحد بدخشان شده با غلام حیدر خان کپتان و عبید الله خان حاکم شقنان و وخان کا باپیست و یکتن از پیادگان نظامی در آنجا بسر حد داری قیام داشتند ملاقات کرده و سید شاه خان جنرال آگاه گردیده کسی جهت مکشوف ومعلوم کردن اسم منویه اوی از فیض آباد در آنجا فرستاد و او با دو نامه بالفظ ترکی نزدسید شاه خان باز آمده مضمون ماحصل هر دو مکتوب افسر ختایی این بود که آب مرغابی حدفاصلة در بين دولتين افغانستان و ختایست و این را نیز از مذاکره جانبین که در وقت ملاقات با هم گفته و شنفته بودند حاصل کرده بسید شاه خان بیان کرد که افسر مذکور از سرحد داران افغان حدود متعلقه دولت ایشان را پرسیده و ایشان باز گفته اند که اینطرف جبل آق تاش با آب مرغابی از دولت افغانستان و آنطرف هردو موضع حق ختایست و جنرال ماجرا را معروض پایه سریر سلطنت داشته خودش بعزم استحکام بعضی از مواضع راه سرحدات برداشته با دو صد تن از فوج پیادة نظام بتكانى و ده پیست تن سواره نظام وارد رستاق گردیده و سواره و پیاده را که با خودر داشته بود بمحافظت مواضع مستعده سرحد کاشته و محافظین گذار نهر چاه آب را دیده و تا کید بر حراست آنحدود کرده بعد با صد تن از فوج پیاده وصدتن سواره از سپاه نظام مقیم رستاق همراه گرفته در فیض آباد باز گشت و فتح محمد خان را باصد فرمان حضرت والا مامور منجان کرده قلعة بانداره زیست چهار صد تن از سواره و پیاده نظام در آنجا احداث و آباد کرد و از انسوی کرنيل محمد الله خان از خطا و ستمی که نسبت بمردم هزاره جدید الاطاعة هجرستان کرده و آن مردم را بشورش آورده و حضرت والا از عرایض وقایع نکاران آگاه برتعدیت وحنیات او آگاه گشته بود بفرمان عتاب طلب کاباش فرمود چنانچه از هجرستان بعزم آمدن کابل وارد مالستان شده از انجا جریالی میر محمد طالش بسعایت و جنایات مشت از تن سواران نظام در مخزین فرستاده و از انجا حکمران غزنیعلی باهشت تن از سواران دیگر در روز بیست و چهارم ماه شوال در کابل فرستاده چون شرفیاب بار گشت معاتب گردیده از منصب کرنيلى موقوف و معزول شد و در خلال این حال ملا عبد الصمد خان قاضی ثلث چهل و نه نفر از هزاره میان نشین را که سردار فقیر محمد خان گرفتار ومحبوس کرده فرستاده بود خواه و دوتن دیگر که قبل ازین زمان گرفتار شده بودند در مقر فرستاده از انبار دولت برای هریکی از محبوسین در روزی یکپاو گندم تعیین کرد و انگاه که حضرت والا از عریضه قاضی مذکور رما جرا آگاه گشت در روز بیست و ششم ماه شوال فرمونستاد که واجبی کرد که اسهالت نمودن غلام شاه سلطان هزاره با بو باش و محبت خانرا (١) تقار بمعنی خوردنی و آزوقه وراتبه مامور کردن سردار عبد القدوس خان افواج قاهره را در مواضع مستعده مامور شدن میرزا امیر محمد خان افغان به پوست خاه کابل ورود یکتین از افسران سپاه نظام دولت ختای در موضع سمن عزل کرنيل محمد الله خان شرح حال گرفتاران هزاره میان نشین