Page 814

( ٧٨٤ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) چهل دختران شده محاکم آنجا گفت که رعایای دولت افغانستانش بیک در آب نهر حق دارند میباید این انهار سه گانه را یکی نموده و کنند و بقایش مشارکت و مداخلت نکنند چه از تصرف ایشان آب در حین بیه و موری نرسیده زراعت آندو موضع میخشکد و اینک از همین سبب انهار سه گانه مذکوره از اجرا بازداشته شدند که رعایای دولت افغانستان در بردن آب اقدام نکنند و حکمران هرات از ماجرا آگاه گردیده بسرهنك محمود خان مکتوب فرستاده نگار داد که پلکونك را زبان ملایمت بيك بفهماند که در وقت تعیین خط و نقاط حدود فاصله رشته قرار داد دولتی چنین مضبوط و منعقد گردیده است که مردم افغان حق دارند که هما انهار قدیمه موجوده را در آبیاری زراعت خویش اجرا داده در محل استعمال آرند و از سبب اینکه فاصله آب باراضی رعایای دولت روس برسد مردم افغان در بین چهل دختران و قره تپه جوی جدید حفر نکنند چنانچه دو جوی جدید را که پس از تعیین حدود فاصله و قرارداد دولتی کنده و اجرا داده بودند از جانب دولت مسدود شد و اینکه دولت روس میگوید مردم افغان از شش سهم يك سهم حقا به دارند در وقت مذاکره از پلکونك بپرسد که این قرار داد و تعیین حصص را با دولت روس کدام شخص کرده است و چه حجت و سند دارد وا کر چنانچه آب در حین بیه و موری نرسد دولت افغانستان ضامن رسیدن و نرسیدن آب در آندو موضع نیست اما فاصله آبرا مردم افغان از اجرا باز نمیدارند و سرهنك محمود خان بر وفق القای حکمران هرات پلكونك را الزام کرده مقر بر خطایش ساخته رفع مذاکره و مکابره کرد و همدرین ایام باغ جهان نمای تاشقرغان که بامر احداث و بنای باغ جهان نمای واقع تاشقرغان حضرت والا در تضاعیف وقایع سنه ۱۳۰۷ یکی هزار و سه صد و هفت چنانچه گذشت احداث گردیده اساس نهاده شده بود بمهندسی و دستکاری و معماری استاد محمد شاه با تمام رسیده همه عمارات و حیدران و خیابانهایش انجام پذیرفت و ازانسوی بر که محمد صادق خان غزنوی که بنام سپهسالار غلام حیدرخان سپهدار ترکستان چنانچه گذشت هزاصد از حرکت کردن برکه محمد صادق خان از ده مادی جانب هزارجات و شرقی ارسال یافته بود از لشکر گاه دهداری واقع قرب بایخ باشش ضرب توپ و دو فوج پیاده و چارصد تن سواره نظام راه تدبیر کرده شهر هزاره بر گرفته چون وارد منزل روض واقع دهنه دره صوف گردید بانتظار ورود سپهسالار غلام حیدر خان که از فقای اوهزم ره نوردیدن داشت فرو کش کرد و از آنسوی مردم سه دسته هزاره جاغوری چون کری و ایزدری و با قوجری که بر مخدعت دولت بیعت بامر کرنیل فرهاد خان راه سرزنش مردم قلندر بر گرفته چون بقرب علاقه قلندر رسیده منزل گزیدند اشرار قلند و شبیخون زده چار تن از مردم سه دسته را کشته چندتن از بغاه نیز مقتول گشتند و نا کام گردیده جانب مسکن و مأمن خویش مراجعت کردند و هواخواهان محاربه مردم جاغوری با مردم قلندر را انگیختن حکمران غزنین طوا یف کوچی و مقیم افغان را بجهاد هزارگان دولت در همانجا که رسیده بودند اقامت کرده متصدی کار استوار نشستند و مقارن اینحال سه هزار تن از مردم اندری شرار آشیان بکه از پیش گذشت فراهم گردیده حکمران غزنین ایشانرا امر کرد که چون نیز ایشان بنا بر تفاوتی که در سنه ۱۳۰۴ یکهزار و سه صد و چهار کرده و اسلحه ایشان چنانچه گذشت با مر پادشاهی گرفته شده بود سلاح نداشتند سلاح دار ایشان را مقاتل بر گرفته بی سلاح ایشان علوفه و آزوقه سپاه را از غزنین در هیرستان حمل و نقل داده اجوره از دولت حاصل نمایند و هم فرامین پادشاهی را که بنام طوایف پنجگانه مردم افغان کوچی چون کندی و متی و خروتی ومنى خيل ودفتانی در باب غزا و جهاد با مردم هزاره شرف نفاذ یافته با اشتهارات تکفیر هزاره بحکمران غزنین فرستاده شده بودند بطوائف مذکوره رسانیده بمحاربه هزاره برانگیخت و هم نقل عهد نامه اطاعت و بیعت مردم اندری و تره کی و علی خیل را که پس از بغاوت با دولت درمیان نهاده بودند بیزرگان طوایف مذکوره نموده بعد بمنصور خان حاکم و ملا محمد مشکین قاضی مقر فرستاده پیام داد که مردم را بقتال برانگیزند و هم یازده خروار از اقسام کاوله و هفت خروار و چهل سیر باروت بوزن کابل که پروانه خان نائب سالار از دارالسلطنه حرکت کردن سردار عبدالقدوس خان از کز آب جانب اوزگان در غزنین حمل و نقل داد بلشکر ملکی تقسیم نمود و فرستاد و در خلال اختلال اوایل این سال که آتش شرارت طوائف هزاره در اشتعال آمد سردار عبدالقدوس خان از موضع چوره راه تدمیر مردم شریر ارزگان بر گرفته چون وارد منزل مار آباد شد نامه بسردار عبدالله خان حکمران قندهار فرستاده دو ضرب توپ دنباله رو و من یکخور خانه وفيوز وفتك تفنك دنباله پر و سرب از قندهار طلبید و او قورخانه و فشنك بسيار بار کرده چون توپ دنباله پر بود