Page 717

( ٦٨٧ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) از طائفه رضا و غیره خویش را زبون دیده باسم یف نام شهری در اندوین غاری که در آخر دره غارستان است پناهیده‌اند گرفتند و چهار صد و چهل و یکی از مردان و زنان و پسران و دختران ایشان که قبل از درآمدن غار مذکور اسیر و دستگیر دلیران شیر گیر گشته بودند از راه ترکستان محبوساً در کابل فرستاده شدند و از آنروز تا کنون بیست و سه سال است که در کابل میباشند و درین زمان از مراحم و عطایای ملوکانه اعلیحضرت سراج الملة والدین قرین سعادت گردیده بهر یک از ایشان آنقدر مواجب و جیره و زمین و قلعه از دولت بذل و احسان شده که محسود ابنای زمانند و بغایت خوشی و خرمی روز میگذرانند مع القصه پس از درآمدن اشرار در غار مذکور لشکر ظفر اثر پادشاهی چند روز راه گذر نیافته از حمله و یورش باز ایستادند و مال و مواشی ایشانرا که چهار هزار و نهصد و چهل راس گوسپند و بیست و هشت راس مادیان و دویست و شصت و سه فرد گاو و همه از قوم ملا گدای و بدست دلیران سپاه افتاده بودند در بین خود قسمت کردند و در خلال اینحال روز چهار دهم ماه شوال اشتهار تفریق بدخشان صدور اشتهار و قطغن از دفتر ترکستان و تضعیم آن بدفتر شمالی دارالسلطنة کابل از حضور اقدس بانمضمون شرف اصدار یافته در باب انضمام در کابل و قطغن و بدخشان ارسال شد که از منرحمت قادر توانا و خداوند دانا و بینا امور مهمه بلخ و دیگر ولایت ولایت قطغن ترکستان متعلقه افغانستان چنانچه میبایست و میشایست انتظام یافته بوجه دلخواه آراسته و پیراسته گشت و تمامت و بدخشان امور نزديك و دور در تحت قاعده و قانون سلطنت آمده کارها راست شد لهذا را یات عالیات جانب کابل شقه گشا بدفتر شمالی خواهد گشت پس رجوع انتظام مهام قطغن و بدخشان را بدفتر شمالی با تحث فرموده امر نمودم که راه کتل کابل خاوك را راست و هموار سازند تا عبور و مرور مردم هردو علاقه بکابل نزديك شود و رجوع کار آنولایت از سپاه و رعیت در کابل بوده در بلخ نباشد فقط و محمد اسلم خانرا جهت ساختن راه مذکور مامور فرمود و همدرحال افزونی شش هزار و چهار صد و هشتاد روپیه اضافه از سه هزار روپیه که از حضور اقدس برای شاه ابوالفیض خان دروازی مواجب شاه چنانچه گذشت تنخواه مرحمت و معین شده بود برای منسوبان او وشاه محمود خان برادرش افزوده مجموع نه هزار ابو الفیض و چهار صد و هشتاد روپیه از حضور انور والا سالیانه مقرر گشت و عیال و اطفال ایشان که شامه حصرت و الا خان دروازی چنانچه گذشت بنام کار کنان دولت روس نگارش نموده بود از خوقند راه کابل بر گرفته وارد خان آباد قطغن شده و از سبب عدم زاد و توشه راه از ره نوردیدن باز مانده بودند میرزا آقا جان خان سر دفتر قطغن یکهزار و پنجصد و پنجاه و شش روپیه بفرمان حضرت والا بایشان داده از خان آباد رهسپار کابل گردیده جای سکنا نیز از دولت برای ایشان مرحمت گشت وا کنون که زمان تحریر این خجسته تاریخ است عبدالله خان بن شاه محمود خان بحکومت در واز ممتاز و محمد ولیخان بن شاه ابوالفیض خان بحضور شهریار عدالت آئین اعلیحضرت سراج الملة والدین از منصب سرجمالیه غلام بچه گان اعلیحضرتش پایه اعتبار و رتبه اختصاص و اعزاز را داراست فـ انشاء الله تعالی مراحم ملوکانه و الطاف خسروانه این پادشاه خادم نواز که مبذول حال این دود مان گردیده است در جلد چهارم بشرح خواهد رفت ( ذکر طالب امان شدن و عفو تقصیر خواستن ) ( اشرار چار صده ) چون اشرار مردم نگو هیده اطوار چارصده بقراری که از پیش رقم گشت در اندرون غار پناه گزیده و سپاه پادشاهی را طالب امان از حمله و یورش باز داشته بودند پس از چند روز زیست خود را در ان غار دشوار دیده ناجار پسر ملا گدای را شدن اشرار با چند تن نزد عبد الاحد خان برگ فرستاده پیام اطاعت دادند و بزبان ضراعت امان جان خواستند و او فرستادگان چار صده ایشان را بتسلیات شافیه و هدایات وافیه دل بجای آورده رخصت باز گشت داده پس از آنکه اطمینان خاطر حاصل کرد محمد امیر خان افشار و نور محمد خان كابلى را از راه دل داری نزد ایشان فرستاده همه را از غار بر آورده در اردو حاضر نموده رشته اطاعت سلطنت و انقیاد دولت را بگردن ایشان نهاد و سی و سه تن از ایشانرا که در وقت پیکار گرفتار دست دلیران کارزار گردیده بودند با اسلحه و ادوات حرب که از قامت آن مردم پس