Page 713

( ٦٨٣ ) ( جلد سوم ) ( شرج سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) دولت همراه و شريك بودند نامه فرستاده از ماجرا محاصران هیات خبردادند واو سوار چاپار گاشته برکد عبد الاحد خان را که این وقت وارد بوزۀ لچ شده بود آگاه کرد که بسرعت و شتاب خود را بسروقت محمد امیر خان و یارانش رسانیده از ضرر و آسیب ایمن سازد و در خلال این اختلال که برکد عبد الاحد خان از موضع بمعهور منشور مذکور و کرنیل نور محمد خان از میمنه با سپاه کینه خواه وابواب جان ربا بجانب موطن ومسكن مردم چارصده حضرت والا مر حله پیما بودند در روز یازدهم ماه رمضان غلام حیدر خان و دوست محمد خان کرنیلان وغیره افسران سپاه در باب مامورۀ هزاره شیبخل که اشرار را مخذول و منکوب ساخته چنانچه گذشت فتحیاب شده بودند و سراج الدینخان گرفتاران حاكم انداراب و سید جعفر خان حاکم غوری و محمد سرور خان حاکم خنجان و عبدالله خان حاكم تاله و برفک اشرار هزاره شیخعلی سر کردگان لشکر ملکی را از حضور انور والا فرمان رفت که خواجه برهان الدینخان حاکم آی بیک با صد سوار از سوان کشاده ای بیکی از حضور مامور علاقه هزاره شیخعلی شده وارد آنجا میگردد گرفتاران و اسیران هزاره مذکوره را از مرد وزن و صغیر و کبیر بغل و زنجیر دراورده با و سپارند که از انجا در آی بیک آورده بحکمیکه از حضور در باب ایشان شرف صدور یابد عمل نماید و هم حاکم آی بیک را با این منشور رهسپار علاقه موصوفه فرمود و مقارن این حال از عریضه واقعه نگاریکه با سپاه ماموره علاقه هزاره شیخعلی بخفیانه رهسپار بود بمسعع فیض مجمع حضرت والا رسید که محارباتیکه با هزاره شیخعلی دست داده باینصد و پنجاه تن از قوم زی نظر بوده و دیگری از مردم هزاره در معرکه کارزار شامل پیکار نبوده و اکثر گرفتاران و اسیران از مردم بیخطا و گناهند که مال و منال ایشانرا اعداد سپاه نظامی و ملکی غارت و تاراج کرده خود ایشانرا محض آنکه مال ومتاع ایشان پرسیده نشود گرفتار ساخته اند وازیتعنی حضرت والا بر آشفته در روز یازدهم مذکور ماه رمضان تمامت افسران نظامی و حاکمان ملکی را که در انجا بودند بعبارات ذیل تنبیه و تهدید فرمود که از حقیقت حرب و فتح شما نيك دانستم که با چقدر از مردم هزاره محاربه کرده غالب شده اید زیرا که مقابله شما باینصد و پنجاه تن از مردم بی پا وسر قوم زی نظر اتفاق افتاده و دیگر هیچکس معاون و مدد کار اشرار نبوده است پس درینصورت لعنت خدا بر سر کردگان ملکلی باد چه میبایست که قبل از مامور و ره نورد شدن افواج نظام و توپخانه باتفاق شش یا هفتصد تن از مردم الومی که با ایشان حاضر آنجا بوده اند چاره کار یکصد و پنجاه تن را مینمودند و سه هزار تن از سپاه نظام و توپخانه وفوز خانه را سر گردان وزحمت رسان مردم آنجا نمیکردند واگر چنانچه اعداد اشرار سه چهار هزار نفر مرد پیکار بوده که مغلوب نموده اید پس اسیر و دستگیر وغنیمت شما که صدها مرد و زن و هزاران گاو وخر وبز و گوسپند میشدند چه شد و چرا در يك اسيران تا کنون معلوم واعداد کشتگان وزخم برداشتگان مفهوم نیگشت واگر از دست چندین هزاره چندی از شما مقتول و مجروح و تبهای ایشان پاره پاره گردیده است پس شما سه هزار فوج نظامی و سه هزار تن لشکر الوی چه کردید وازچه اوازه فتح را در اطراف سمر ساختید فقط و پس از ارسال داشتن این عتاب نامه محمد حیدر خان بن سردار عبدالله خان تیموری را از حضور مامور تحقیق امور مذکور فرموده از مزار شریف رهسپار علاقه هزاره شیخعلی نمود و مقارن اینحال کار گذاران دولت انگلیس عزم و اراده کردند که در علاقه شامان راه آهن را امتداد داده در کنار نهریکه از کابل در جلال آباد رفته و بنهر کار ملحق گشته بره دتك می پیوندد جاری سازند و ملا خلیل کار گذاران دولت موصوفه را از جاری ساختن راه آهن در کنار نهر مذكور مانع گشته کار راه سازی بتراغ و ترکیتازی کشید و حضرت والا از عریضۀ وقائع نگار پشاور بماجرا آگاه گردیده در روز سیزدهم ماه رمضان سپهسالار غلام حیدر خانرا فرمان کرد که خوداو در انجا رفته با کار کنان دولت انگلیس تحديد حدود فاصله بین دولتین را نماید و ا گرایشان با نصب علایم و بروج در نقاط فاصله رضا نشوند و اورا برای اجرای این امر راه ندهند هر آئینه زبان شکوه ایشان از سرقت وتطاول مردم آن نواحی قطع شده دولت افغانستان را مسئول نخواهند ساخت زیرا که خود ایشان رضا بتعیین حدود نداده دولت افغانستان را ضامن دزدان مردم سرحدیه نخواهند شمرد و مکالمۀ دوانی بنا بران که طول دارد رفته رفته بجائی قرار خواهد گرفت چنانچه رفتن و نرفتن سپهسالار غلام حیدر خان