Page 634

( ٦٠٤ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) پندهای کوه بجوی معلومست يعنی كوه سنجی بطرف شمال و کوه گداونه بطرف جنوب ميباشد و اشكال در محدود نمودن حد مغربی و شرقیست و بسبب كارروائی وكلاى ايرانی و افغانی این اشکال زیاد شده است تحقيقاً اینکه جنرال مكلين بر سر موقع غوده است او را برين وا داشته است که تجويز پيش كند که تحقيقات منحصر بدان قطعه زمین باشد که حدود آن بتفصيل ذيل است يعنی طرف شمال كوه سنجی طرف مشرق سنك دختر وكوه باخر بطرف جنوب کوه بند گداونه و طرف مغرب حطبکه از بند کوه بند گداونه متصل و نزديك سر چشمه قنواتيكه اراضی هشتادان و كلوخ و پرده را آبیاری ميكند بکوه سنجی ميرود دوستدار بر جنرال مكلين اعتماد دارد که قطعه متنازع فيه را بصحت محدود نموده است و دوستدار ضروری معلوم ميشود كه اگر بايد تنازع فيصله شود فريقين بدين تحديد حصه قطعه متنازع فيه راضی شوند لهذا دوستدار از ان مهربان خواهش دارد که تحديد حدود قطعه متنازع فيه را منظور نمايند و بصاحب منصبان خود هدايت جاری فرمايند که از دعوى خود بر فرزنه و گرماب و دیگر جاهای بیرون آن دست بردار شوند دوستدار بوزير مختار عليا حضرت مقيم طهران تحرير میکند و از وی خواهش می نماید که رضای دولت ایران را هم درین حاصل دارد دوستدار صرف اینقدر میخواهد ایراد نماید که آن مهربان مطمئن باشند که از طرف جنرال مکلین نسبت بحقوق آن مهربان بخوبی لحاظ کرده خواهد شد و دوستدار شکی ندارد که بشرطیکه تحقیقات منحصر باشد بحدوديكه بيان آن بالا گذشت صاحب موصوف بزودی قابل این خواهد شد که رأی خود را برای احکام حسب شرایط منظور شده آنمهربان ودولت ایران پیش دوستان بفرستند دوستدار کمال پاس و لحاظ که نسبت بآن مهربان دارد ظاهر میسازد و خود را دوست صادق آن مشفق میشمارد فقط و حضرت والا نقل این نامه و پسرار الحكمر ان هرات فرستاده بخط خاص نگار داد که بهر دو دوستدار نگاشته وا کر لازم مذاکره و مکالمه شد حرفی ندارد والا بحاکم قو را وا گذار دو در اینکار پس از ارسال و مرسول مکاتیب بسیار بينمه تحديد حدود هشتادان با ينقسم از ویرانی کشور هند بپایه سریر سلطنت رسید و قرار یافت که زیاده حصه زمین واقع دشت هشتادان وقنواتی که آبهای آنها در اراضی زائده ميريزد كه از دهنۀ شور آب طرف زمینهای کافر قلعه جاریست بافغان داده شده قنواتیکه بجانب شمالی دشت مزبور در میان جبال وتپه ها واقعند و آب آنها حصة اندك از زمین دشت مذکور را آب میدهد بایران متعلق کرده و حضرت والا امضای فوق را منظور فرموده تقييم وتحديد مذكور برقرار و استوار آمد و همدرين هنگام شبانان تراکمه متعلقه دولت روس رمه های خود را در موضع بر ختاب متعلقه دولت افغانستان آورده و سرحد داران ایشانرا مانع شده ایشان يكتن ز سواران سرحد داران افغانرا کشته ویکتن عوض چك نامی از شبانان دست گیرایشان گردیده در هراتش فرستادند و انگاه که این مجادله از عریضه حکمران هرات بمسامع فيض مجمع والا رسید حکم اقدس شرف نفاذ یافته حکمران مذکور را ارشاد رفت که گرفتار شده موصوف را تا وقت ادای دیت خون مقتول سرحددار مزبور نگاهداشته بحاكم مجده مكتوب فرستاده پیام دهد که باید قاتل دیه مقتول را اگر بآلت غير جارحـه بقتل رسانیده باشد برساند والا بمحل قصاص آورده خواهد شد و حکمران هرات ازین قضيه جنرال مکكین را در مشهد خبر داده هنوز از طرف او احوال بروی روز نیامده بود که مكتوب عليخانوف حاكم مرو بحاكم کلران رسید که تمامت حكام شما میدانند که قرار داده و مواضعه نهاده شده است که از رعایای دولتین افغان وروس یکی بطرف دیگری نظر مداخله نکنند و یا در علاقه يکديگر ننهند و سرحد داران افغانيه بخلاف قرار داد مذکوره نه رأس گوسپند وهشتاد روپيه قرآن و دو رأس مرکب از چوپانان ترکمان گرفته بنابران نزاع در بین رخ داده و از روی داد اینقضیه نزاع کنندگان متعلقه دولت روس گرفتار زندان تجاوزات خویش شده اند و از جمله عوض چك نام که گرفتار زندان هرات گردیده است چون در منازعت مشارکت نداشته و بغیر از فتنه و شر است میباید رها داده شود و حاكم كلران اینمکتوب او را نزد حکمران هرات فرستاده او در جوابش نکار داد که نه رأس گوسپند را سرحد داران نگرفته شاید گرفتار شدگان عذر خطا کاری خود را بآن خواسته باشند که یعنی ایشان از سبب گوسپندان خویش طریق مجادله باسرحد داران افغان پیش گرفته كويا مجرم و زبون کار نیستند اگر نه این اظهار شان اصل و مأخذ ندارد و روپيه ومرکب اگر راست باشد البته در وقت پرخاش فتنه چوپانان مردم ترکمان