Page 481

(٤٥٣) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) هرات و حضرت صاحب کارخ ختم نموده نزد قاضی سعد الدینخان فرستاد که بجنرال لمسدن جاید تا در وقت مکالمه پل خاتون مستند شود و پیش از مذاکرات مرقومه کمیشن انگلیس موضع بالا مرغاب را محل قشلاق زمستان اختیار کرده مسئول ویسرای کشور هند در باب مصارف کمیشن دولت انگلیس که تا اینوقت از جانب دولت علیه افغانستان برسم مهمانی عطا میشد منظور ومقبول رای اعلیحضرت والا شد که از خود صرف کنند اما بشرطیکه علوفه وآذوقه را قاضی سعد الدینخان بمددله کمیشن رسانیده و بهای آنرا از کار گذاران دولت انگلیس گرفته برعایای افغانستان که علوفه میدهند برساند وخود آنها وافراد کمیشن را، بخرید و فروش با مردم رعیت باز نکند در خلال اینحال نائب الحکومه هرات و سپهسالار فرامرز خان از استدعا و خواهش قاضی سعد الدینخان ورضا و ایهای جنرال لمسدن فوج پیاده قندهاری را از هیات جاب مرغاب گسیل نموده امر کردند که از راه فرمیه و ابوری تخت وارد فلانها مجدد شده و مکنت و شقاوت خویش را ببروز تا نمابش او داده بعد از راه باز گشته چهار صد تن رهبر قواطع بار و بنق و دوصد تن ایله با دویست تن سوار انظام و دو ضرب توپ قاطری بسالاری تمور شاه خان نائب سالار در مرغاب جای اقامت دهند و پس از وصول سپاه در هردو موضع مذکور شاهنزد خان کرنیل با فوج پیاده که در تحت رایت داشت و دو ضرب توپ از ابواب قاجاریه که از اعلیحضرت محمد شاه قاجار در وقت محاصره هرات باز مانده بود و چهار صد تن پیاده ساخلو و صد تن سواره نظام و یکصد و پنجاه سوار کشاده در آق تپه و پل خشتی جای گزید و محمد امیر خان افشار با سواران خویش بصوابدید قاضی سعد الدینخان و امر سپهسالار فرامرز خان در دهنه ذو الفقار رفته صد سوار در آنجا گذاشت و دویست سوار دیگر را که همراهش بود برای حمل ونقل مکاتیب وغیره امور نزد قاضی سعد الدینخان فرستاد تا خودش در هرات مراجعت کرد. نزد نائب الحکومه آنجا مشغول خدمات دیگر شد وهم جنرال الهی داد خان که با سپاه نظام مامور سرزنش و گوشمالی یاغیان کوهستان چلچران شده بود کار آنها را راست کرده از راه مراجعت وارد هرات گشت و مخدمات نظام داری سپاه مقیم هرات در نزد سپهسالار بپای ایستاد ذکر تعدیات دولت روس ذکر تعدیات وتجاوزات غائله سرحد داران دولت روس در ماه ربیع الثانی سال ۱۳۰۲ هزار و سه صد و دوی هجری مبلغی یکه تن از افسران روس با چهل و پنج تن سواره نظام وارد موضع دهنه ذو الفقار شده محافظین آنجا مانع از مداخلت ایشان گردیده بنائب الحکومه هرات خبر دادند واو فوراً بجنرال لمسدن انگلیس مکتوب فرستاده آگهی داد و نیز محمد امیرخان افشار را با عوان از سواران نظام و چهل تن پیاده ساخلو از راه معاونت نزد نگهبانان دهنه ذوالفقار فرستاد و در اینحال صد سوار دیگر از سواران نظام دولت روس وارد سرزمین ایماق چم کشته چهل تن از سواران افغانیه را که در آنجا محافظ بودند بعنف رانده آنجا را تغلبآ متصرف شدند و در وقت ورود میچنان درشت جنگ آمیز و خصمانه با سواران افغان گفته و ایشان که از جانب دولت ممنوع از درشت گوئی و زشت جونی بودند بجز از حلم و ملایمت جوابی نگفته از حرکه اقامت داشتند برخواستند و جنرال لمسدن از رویداد اینقضیه بذریعه تلگراف خراسان بورلدن خبرداده کرنیل ریجوی را نیز امر کرد که نزد افسر سواران بدر کوزه دولت روس رفته بملایمت و چرب زبانی از ضیم و اراده دولت متبوعه او علم حاصل کند وهم در جواب نامه حکمران هرات و سپهسالار فرامرز خان که بقاضی سعد الدین خان فرستاده او نگار داده بودند که از جنرال مذکور بپرسد که در چنین اقدامات دولت روس آهنگ جنگ کنند و یا هنوز صبر را پیشوا ساخته درنگ نمایند و او این نامه را بجنرال لمسدن نشان داده وی گفت که تا زمان تقسیم و تعيين حدود میباید باقصه با مردم روس بنرمی گفت و شنود نموده در محاربه اقدام ننمایند بلکه سرحد داران خود را آگاه کرده بفهمانند که هر چند سپاهیان روسیه از راه بهانه جوئی درشت گوئی کنند ایشان بستوده خونی گفتار و رفتار نمایند و مقارن اینحال خبر تلگرافیکه جنرال لمسدن بلندن داده بود از کار گذاران مقيمه پطر زبورغ دولت روس تلگرافاً پرسیده شده از آنجا جواب صادر گشت که اندکی از سپاه نظام برای اطفای نائره مردم سکنه سرحد که برافروخته شود از جانب دولت مأمور آنحدود شده عزم تجاوز را جزم ندارند وقبل از وصول جواپ تلگراف یکتن دیگر نیز از روسبان وارد موضع اق رباط شده سواران افغانیه