Page 455

( ٤٣٧ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) ( ذکر فرار کردن سردار محمد ایوب خان از طهران ) ( و شرح حال والی میمنه ) و همدرین وقت سردار محمد ایوبخان بن اعلیحضرت امیر شیر علی خان مرحوم از مکتوبات دلاور خان والی میمنه که برای او فرستاده ترغیب و رویش را در آنجا نموده از یاری دادن خویش او را مژدها داد از طهران بدون رخصت و اجازت کار پردازان دولت ایران با سپهسالار حسین علی خان و جنرال پرویز شاه خان و خوشدلخان لوی ناب و سردار محمد هاشم خان و قاضی عبد السلام خان و عبد الله خان ناصری و احمد علی خان و غیره بزرگان و سه صد سوار که همراه داشت بعزم میمنه راه مشهد برداشت و حاجی محمود نام خادم دولت افغانستان که مقیم طهران و از مردم آنجا بود بذریعة تلگراف در هند بکار گذاران این دولت خبر داده از آنجا بذریعة عرض مکتوبی بگوش دادنیوش اعلیحضرت والا رسیده نایب الحکومة هرات را اعلام و ارقام فرمود که بحفاظت سرحدات پرداخته راه عبور او را از جانب میمنه بمرمان کار استوار داشته مسدود نماید که داخل خاک افغانستان شده فتنه حادث نسازد و او سردار عبدالله خان تیموریرا ظاهراً بجهت اخبار و اکرام میر معصوم خان فرستاده والی خراسان که از حضور اقدس والا رخصت مراجعت یافته در هرات رسیده بود با او همراه کرده باطناً مأمور حفاظت سرحد کهسان و نواحی آن نمود و هم جنرال الله داد خانرا بافوج سوارة ترکی جانب قلعة که و انار دره نگاشت و فوج سوارة مقیم اوبه را در هرات طلبیده با تجویز شاه خان نائب سالار در موضع شش تعیین کرد و سردار عبدالله خان را اجازت داد که تمامت مکتوباتی را که از مشهد بذریعه پست و واک در هرات می آید کشوده مطالعه کند تا اگر نامة از سردار محمد ایوبخان و غیره معاندان دولت با خوای بزرگی و یتوم و قبیله باشد بدست آمده مخالف از موالف امتیاز یا بد و نائب سلطان خان افشار را با سه صد تن از پیادگان نظام وین فوج سواره که در غور اقامت داشت خبر داده تأکید بر حفاظت کرد و سردار محمد ایوب خان روز دهم ماه ربیع الاول سال ١٣٠١ هزار و سه صد و يك قمری وارد مشهد مقدس شده چون از حرکت خود سرانه او بحکمران خراسان تلگرا فاً خبر رسیده بود کار گذاران دولت ایرانش از رهسپار شدن بدیگر جانب بازداشته با وی بمكالمه و مذاکره دولتی پرداختند و از جمله میر معصوم خان که الطاف بیکرانه اعلیحضرت والا را دیده و اینوقت در مشهد رسیده بود با میرزا عباس و میرزا یوسف نامان خادمان دولت افغانستان که در آنجا بودند مساعی زید بکار بردند که همراهان و معاونان سردار محمد ایوبخان خصوصاً خوشدلخان لوی ناب و حسینعلی خان سپهسالار و پرویز شاه خان جنرال را ازو کنار کرده از راه هرات روانه پیشگاه حضور موفور السرور نمایند سودمند نیفتاد و ایشان نظر به نمکخوارگی امیر شیر علیخان و احسانیکه ازو دیده بودند روی دل از سردار محمد ایوبخان برنتافتند حتی که چند نامه مشتمل بسوال و جواب بنائب الحکومة هرات فرستاده تسلیات وافره شنیدند نیز بگوش قبول جاندادند تا که همه ایشان با سردار محمد ایوبخان نظر بند گشته مامور باقامه قوچان شدند و در خلال این احوال دلاور خان والی میمنه که باعث حرکت مذ کورة سردار محمد ایوبخان بود بنا بر قرار داد خویش طریق فتنه انگیزی پیش گرفته شورش آغاز کرد چنانچه بزرگان میمنه و نواحی آنرا انجمن ساخته از همه عهد اعانت خویش و اطاعت سردار محمد ایوب خان حاصل کرده وثیقه عهد را بسو گند استوار ساخته بعد جمعی را از راه ترکتاز مامور کرزوان و در زاب نموده دست بتاراج دواب و مواشی رعایای پادشاهی دراز کرد و مقارن اینحال میر محمد حسین خان والی سابقة میمنه که نائب محمد علم خانش بعد از فتح میمنه در کابل فرستاده و دلاور خان را بامر اعلیحضرت امیر شیر علیخان مرحوم والی آنجا قرار داده و او تا اینوقت در کابل بود از حضور اقدس والا بخلعت گرانمایه و منشور حکومت میمنه سرافراز گشته با پرلبنیکه بپادخان را که قره و بزرگان سوناق و ارغون و ادون و کفش و موچی و چماق و قیچاق و اوغله چیت و مکرت و قرائی بیار تکاب و كوزاب وشا كردپیشه و پری سینه شرف صدور یافت که میر محمد حسین خان را والی و حاکم خودها دانسته با غوای دلاور خان رضا بربختن خون مسامانان نشده بلکه او را دستگیر نموده با غل و زنجیر سپردکار گذاران دولت نمایند بترکستان بازگشته در سر پل نزد سردار محمد اسحق خان ذکر فرار کردن سردار محمد ایوب خان از طهران