Page 1250

( ۱۲۲۰ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) حاصل کنند و همدرین وقت سرتیپ میرمیرزاخان که دوازده لك روپیهٔ دولت را به تعطیل انداخته چنانچه گذشت تحصیل شکرده بود از عریضه میرزا محمد حسن خان موقوف امر تحصیل گردیده حسایده گشت ومقارن این حال محمد افضل خان بن غلام نبی خان قوم بلوچ از کلات نصیر روی امید بسوی ظل حمایت ایندولت نهاده با چهار تن خدمهٔ خویش وارد قندهار شد و کار کنان آن دیار از وی خواهان مکتوب اجازت میجر محمد علی خان سرحد دار گردیده واو پاسخ داد که تحريك و ترغیب میجر مذکور روی بدین سوی ننهاده و مکتوب او را محتاج الیه قرار نداده ام زانکه بوی بارگاه ایندرگاه و پرسش حال سردار الله یار خان در افغانستان آمده ام و میرزا محمد حسن خان شرح حال او را و خان کاکری که اهل و عیال و مال و منال خود را در خاك مقبوضهٔ دولت انگلیس گذاشته در قندهار آمده بود معروض پایه سریر سلطنت داشت وحضرت والا هر دو تن را طلب کابل فرمود و همدر خلال وقت مسطوره میرزا حبیب الله نام عامل غورك ونیش قندهار دو هزار روپیه از وجوه مالیات آنجا در قرارگاه خویش گرد آورده نگاه داشت و حاجی حسن خان ضابط آنجا خسر زادهٔ خود را تعلیم سرقت آن نموده قرارداد که در شب خود را میهمان گفته نزد میرزا حبیب الله خان می خوابم تو آمده آن مبلغ را بردار و ببر و اگر کسی بیدار و واقف گشت من می گویم برای امری نزد من آمده بود خلاصه جناب حاجی شب بستر خواب خود را بوثاق (۱) میرزا حبیب الله (۱) وثاق گسترده وخسر زاده اش بتعلیمیکه کرده بود صندوقچهٔ وجه را در شب بربود و بامداد آنرا شکسته و خالی از وجه یعنی خانه نقد در بیرون اوتاق (۲) یافته واثر از پای دزد مذکور در خانه ارشده دار در نزد قاضی ومفتی محكمة شرعیه که (۲) او تاق میرزا حبیب الله خانش حاضر آورده بود اقرار بر تعلیم حاجی حسن خان و سرقت خود کرده بعد از خود او که و او تاق در ترکی خانه و حجره رسیدند از خوف زوجهٔ خود که مبادا برادر او از اقرار خود محبوس گردیده و برا در خانه نگذارند انکار نتوانسته اعتراف نمود و چون حاجی سارق ضابط و میرزا حبیب الله زر دستش بود رسید دو هزار روپیه را داده در قندهار آمد وميرزا محمد حسن خان جرم سرقت از وی طلبیده وی ابا نمود تا که حضرت والا از عریضهٔ میرزا محمد حسن خان بر ماجرا آگاه شده بخامهٔ مطاعه رقم فرمود که شخص حاجی باید دزد باشد زیرا که فعل سرقت را در سفر حجاز از اعراب بدو (۳) کسب کرده است و برای تحصیل این علم فرسنگها در نوشته تا که یاد (۳) بدو وبد گرفته است و اینرا نوشته امر نمود که مطابق قاعدهٔ رسالهٔ حکومتی جرم سرقت را زجراً از او بگیرد تا آنرا در وی اعراب زاد راه حجاز کرده کسب سرقت بدویان عرب را زیادتر پیشهٔ خویش نسازد و همدرینوقت دو تن از مردم متفرقهٔ صحرا نشین افغان وهزاره پشته و تل واقع جنب مغربی قصر باغ بلند را بامر حضرت والا برای تعمیر عمارت از نزد کار بادیه گرد را گویند کنان دولت بمبلغ بیست وچهار هزار روپیه اجاره گرفتند که آن پشته را پست و هموار سازند اما کندن اغازیده و در پایان کار توان هموار کردن آنرا در نیروی بازوی خود ندیده پس از حفر نمودن بسیاری فرو گذاشتند وچون در زمان آینده بینندگان آن کندهٔ پشته از عهده اش سخن رانند و هر کدام نسبت آنرا بکسی کنند لاجرم ثبت تاریخ شد که سخن باشتباه نرانده آنرا از امر پادشاه برای کاریکه بپای نرفت شناسند و همیچون وجوه سایر قندهار از غدر و خیانت ضباط و عمال آندیار خسارت پذیر گشته بود حاجی اسد خان که با از دوی هرکاب شهزاده نصر الله خان در احیان سفر لندنش از کابل چنانچه گذشت در قندهار رفته و علم محالت تجارت مردم انجا حاصل کرده بود بانبازی محمد شاه خان توخی سه لك روپيه در حال سائر سال گذشته افزوده با جاره گرفت و آخر الامر چنانچه بیاید خسران یاب گشت و همدرین ایام ملا سر بلند نام قوم زمرمانی و صالح محمد نام قوم بارك زائی در باب محمد یعقوب ومحمد سرور نامان پسران غلام خان که هردو تن چندی قبل برین از قند هار در کابل آمده و شرف بار حاصل کرده خود را از قوم بارك زائی گفته استدعای ملازمت و خدمت دولت نموده وحضرت والا هر دو تن را در سلك پيش خدمتان بارگاه منسلک فرموده بود عریضه نگار شدند که این دو برادر پسران غلام خان بن شيرك بن محمد میر متوطن موضع لعل واقع گلستان فراه میباشند و مادر هر دو تن از مردم شیبه و غیری نامست چنانچه در قندهار دختر پسر حسن خان فوفل زائی را پدر هر دو تن بمحمد