Page 1178

(١١٤٨) (جلد سوم) (وقائع ماه ربیع الثانی سنه ۱۳۱۳) (سراج التواریخ) دولت علیه موصوفه در بجلوغ بحریه فرائولی لنگر افگن توقفست و پس از انصرام ساعتی جهازعالی که سر کرم بحرپیمایی بود از ساحل مذکور عبور کرد وبساعت نه ازروز یکشنبه دهم ربیع الثانی جهاز شهزاده در موضعی از بحررسید که سواد بندر پورت سعیدمعلوم گردید وقبل از انکه در بندر برثو افکن وصول شود جهاز کوچکی از بندرگاه بتقرب جهاز عالی آمده چند دقیقه اش از بحر پیمودن درنگ داد و یکنفر معلم فرانسوی که خادم و ملازم خدیو مصر بود از جهاز مذکور برای هدایت طریق بحر در جهاز شهزاده برشد و با یما واشاره او جهاز شهزاده طی سطح آب کرده چون بقرب بندر واصل گشت سپاهیان نظام دولت انگلیس که در یکی از جهازات جنگی آن دولت مقیم ومتقاعد بودند برسطح جهاز صف کشیده مراسم سلام بانجام رسانیدند و بساعت دواز روز مذکور جهاز شهزاده در بندر پورت سعید برثو وصول افگند و بساعت چهار ودو ثلث پس از نصف روز مزبور جهاز عالی از بندر پورت سعید شراعش بجانب بندر سویس کشوده بحر پیما گشت که انشـاء الله برثو وصول افگندنش در آنجا بجای خود رقمزد كلك بيان خواهد شد ذکر وقایع افغانستان که در هنگام سیاحت ذکر وقایع سردار نصرالله خان وقوع یافته افغا لستان وازینوی شهزاده حفیظ الله خان که هنوز خط عذارش در بناگوش ندمیده وقامت سروش بکمال نرسیده بود و بحسن و جمال گوی سبقت از همکنان می ربود جهانرا گذاشته در ایام ده اول ربیع الثانی در گذشت (۱) کیوان و باعث تاسف وتلهف حضرت والا گشت و شهزاده والاجاه سردار حبیب الله خان بحر قبه امجدکیوان(۱) مکان نام ستاره خویش سه روز در سلام خانه عام بساط سوک کسترده جمهور انام را از خواص و عوام بار فاتحه خوانی داد و زحل که جای زنان خاندان شاهی وبزرگان قبيله جلیله محمدزائی وارباب مناصب وغيره از راه تسلیت وجلوس نزد مادر نیکو آن در آسمان سیر شهزاده محمدعمر خان که مادر خالدالم پسر شهزاده مرحوم روز خدمت نزد آن بانوی مشکوی حرم محترم هفتم است بسر می برد شده و آن جگرسوخته داغ دیده را امر شکیبائی نموده باز می آمدند و هم درین اوقات حاجی محمد گل خان قندهاری از حضور حضرت والا بحكومت تالقان سرافراز گردیده ازکابل راه آنجا درنوردیدوهم آقا سید احمد خان از سادات قزلباش کابل که اماکن جندار رؤسای اهل دیوان بود از عمال و حبس میرزا عبدالرحیم خان قزلباش که بتوسط میرزا محمدحسین خان سردفتر سنجش چنانچه گذشت طلب کابل شده محبوس گشت بسردفتری قطغن ممتاز وسرافراز گردید و همدرین ایام ملا محمدسالم خان احمد زائی بمنصب قضای محكمة شرعیه خان آباد وملا محمدعمر خان عثمان خیل از مبین و معزول قاضی محمد سعید خان که با ملا شاه ملوك مفتی خیانت در دولت کرده بکاغذ های غیر محصولی که از دولت مقرر است سنادات شرعی داده محصول را خود تصرف کرده و طلب کابل شده محبوس گردیده بودند بمنصب قضای تالقان مفتخر گردید و هم ملا عبدالحکیم خان قوم صافی مأمور قضای محكمة شرعية رستاق شد و همدرین وقت محمد علیخان وکیل سیغانی که از حضور حضرت والا بتمهید طرق وجبال کافرستان مأمور تسخیر مواطن ومساكن كفار که در بطن کوه هندوکش واقغاند شده وهنوز رهسپار منزل مقصود نشده و در بخشه مرگرم فراهم آوردن لشکر الوسی تخیر واقع اینطرف کوه مذکور و مردم اندراب متوطن آنطرف بود که چندتن از کفار شبی در کتل شا، که چه پاسه تن از پیادگان فوج نظام و دوتن رعیتی که همکنان از متوطنین باده خواب لهو گرد بودند دربیار گردیده هر پنج (۲) جهت تن را بقتل رسانیدند و هم چنین دو تن از مردم پريان و خنجان را در دشت تکاو (۲) شبر بکشتند و عبدالحمید خان حاکم فرق مابین و ملا عبدالقدوس خان قاضی بخشید جمعی از مردم آنجا و چندی از پیادگان ساخلو را مأمور دفن کشتگان آنجا وعلاقه کرده ایشان را در جایکه مقتول شده بودند دفن نمودند و محمد علیخان وکیل بکردار دسی تن مرد پیکار تکاب بواو پذريعة قرامینیکه حضرت والا نگار فرموده اشتهار آسا بجهة تسخیر کافرستان انتشار داده بود بر مردم رقم شد