Page 1167

(۱۱۳۷) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) فیصله دعوی نزد قاضی کابل وملا عبدالشکور خان که درین وقت قاضی آنجا بود پس ازالزام شرعان و ثبوت شرعی بر او لغززش را در کتاب مفوض برای سلطان دیده ماجرا معروض پایه اریکه خلافت داشت وحضرت والا در روز پانزدهم ربیع الاول فرمان واصر کرد که شیر جان را بدار کشیده عبرت ناظرین وسامعین سازد که دیگری بهتك عصمت ناموس کسی نپردازد و همچنین ملا نور محمد نام درزوا که سه بار سرقت کرده و گرفتار شده و رهای یافته و باز بسرقت گرفتار آمده محبوس زندان محکمه کوتوالی قندهار گردیده بود حسام الدینخان کوتوال آنجا را فرمان کرد که بدار کشیده قالبش را از روح تهی نماید و همدرین هنگام محمد افضل خان قرت که حکومت شیرغان داشت پنج راس اسب بصحابت محمد نبی نام خادم خویش از راه هدیه و ارمغان کابل در گاه خلافتپناه نموده همه مطبوع طبع دشوار پسند حضرت والا گشت و هم محمد اسلم خان میرعلی خیل ازفوت محمد حسن خان مأمور حکومت سرپل شد و همدر خلال واقعاتیکه بشرح رفت سردار نظر محمد خان از عریضه و استدعا و عهد نامه دادن خودش اجازت آمدن بکابل یافته با هفت تن عیال و اطفال خویش از پشاور راه کابل پیش گرفته در روز پانزدهم مذکور ربیع الاول در جلال آباد رسید و از آنجا مرحله پیمای کابل شده از تقبیل سده علیای سلطنت مستسعد گردید و همدرین وقت عبدالسرحان نام هندی که از دیر گاه بنام خدمت ملازمت ایندولت را اختیار کرده و رفته رفته بمنصب برگدی سر افراز گشته بود کفران نعمت کرده بجزای خود رسید و همدرین ایام محمد صدیق خان پسر نوروز خان لعل پوره که بحکومت کنر سفلی سر افرازی داشت چوبچی روی از دولت و سعادت برتافته با همرا علینخان واهل و عیال خویش شب هنگامی از موضع شیوه جلال آباد فرار اختیار کرده در بین مردم مهمند شتافته قرار گرفت و از جانب دیگر افسران کمیشن دولتین روس وانکلیس و مأموران دولت افغانستان که مشعول تعیین خط ونقاط فاصله سرحد بدخشان بودند از پامیر تاواخان همه جا دوائر بروج فاصله را نصب کرده تا روز دوشنبه بیستم ماه ربیع الاول که ذکر آن از پیش وعده داده آمد از کار فارغ شدند وافسران عهده کمیشن در نقشه تعیین وتقسیم سرحدیکه بشرح رفت دستخط صحت و امضا نموده از مأموران افغانستان نیز التماس دستخط کردند و ایشان سرباز زده تا که از میجر جنرال جرارد افسر کمیشن دولت انگلیس سنده الزام اورا مکتوباً حاصل کردند که اگر حضرت والا این تعیین حدود را خلاف نقشه که نقل آنرا و یسرا در کابل فرستاده است پنداشته قبول نفرماید هیأ ت جوابده خود میجر مذکور باشد بعد بطریق شهادت نه بسبیل اعتراف و اقرار دستخط کردند ونقل نقشه را بدستخط افسر هر دو کمیشن گرفته روز بیست و یکم ربیع الاول وداع گفته دو میجر جنرال جرارد اردوی خویش را باجازت افسر روسیه از راه چقماق کتیل هند نموده خود با افسر روسیه راه پطرز بورغ پاتخت دولت روس بر گرفت و غلام محی الدینخان با مفتی عاشور محمد در فیض آباد بدخشان باز گشت و از تعیین حدود بحضرت والا آگهی داد ذکر در گذشت سردار نصر الله خان در پاریس ذکر سر گذشت سردار نصرالله خان در پاریس و از انسوی سردار سپهر وقار شهزاده نصر الله خان بساعت يك پس از نصف روز سه شنبه بیست و یکم مذکور ماه مزبور که متعینین دول سه گانه از هم وداع کردند با خدمه ملتزمه رکاب بسواری کالسکه نخست راه تماشای قبه مقبره ناپلیون بر گرفته پس از مشاهده آن معلوم نمود که آن بقعه غریبه که محیطش دارای چهار رواق است و در هريك از رواقهایش برادران ناپلیون و بعضی از جنرال ها مدفونند در ارتفاع بیشتر از صد ذرع و محیطش شصت ذرع در شصت ذرع ساخته و پرداخته گردیده است و در مرکز سطح محیط آن حوضی آسا دائره حفر نموده ساحت و دیوار آنرا از سنگ مر عام ساخته و آراسته اند و در چهار جانب دائره حوض نما چهار رواق قرار داده در هر رواقی مجسمه از سنگ بپای داشته جسد ناپلیون را در وسط دائره دفن کرده اند و صندوق بزرگی از سنگ سماق بر قبرش نهاده اند و تفنگ های را که دولت فرانس از دول اوروپا در محاربات