Page 1160

(۱۱۳۰) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) معروض پایۀ سریر سلطنت داشته از علت راحله و عدم وصول علوفه در لشکر گاه بنکاشت و حضرت والا سیف الله خان حاکم کفر علیا را فرمان و امر کرد تا با میدانه و می تواند علوفه بسپاه برساند و هم دویست رأس یا بو برای حمل و نقل علوفه از کابل گسیل فرموده محمد عمر خان حاکم تکاب را نیز فرمان کرد که از چهار تن کدخدا یکتن را جهۀ لشکر کشیدن جانب کافرستان بر گزیده گسیل درگاه نماید که سر رشتۀ جنبش جیش جانب کافرستان بایشان فرموده شود و او چهل و نه تن را از بزرگان مردم (تکاب) و (اوزبین) و (محمود عراقی) ره نورد کابل کرد که ان شاء الله تعالی دستور العمل بایشان دادن و از جانب لغمان و نجراب و تکاب و پنجشیر لشکر کشیدن بکفار کامش در موقعش رقم خواهد گشت و پس از آنکه سپهسالار هجده من کوره خود را ارسال پیشگاه حضور اقدس نمود چند تن از کفار کاموز که کس نزد ایشان فرستاده چنانچه آنفاً گذشت پیام داده بودند او حاضر آمده زبان ضراعت گشوده اظهار اطاعت و دادن مالیه کرده استدعا نمودند که چون در مملکت و تحت ظل حمایت سلطنت اهل هنود نیز جادارند و از آنقوم بسیارند ایشان را چون آنان دانسته و جزیه گرفته تکلیف اسلامیت را بموقع مناسب گذاشته در حال تعرضی بایشان نکنند و سپهسالار بفکر و اندیشۀ اینکه اول کار است بایشان مدارا و مواسا باید کرد و هر چه خواستار شوند باید پذیرفت که مبادا از سخت گرفتن خوفناك گرديده فتنه گرایند و نیز آگاه شده بود که کفار کاتوز ومندوگل نزدایشان کا حاضر آمده اند شده با هم قرار داده اند که اگر سپهسالار پذیرفتار خواستار ایشان نشود بالشكر پاد شاهی رزم داده بعد کاکاری از پیش برده نتوانند همه بفرار گرد درا کنندۀ کهسار شوند این خواهش ایشانرا بگوش قبول جای داده سه تن از ایشانرا برای خبر کردن قوم از پيغامه بازپس فرستاد و ایشان رفته و بازگشته پیام آوردند که جزیه و مالیه را قبول دارند که بدهند بشرطیکه ایشانرا از اعضاء و اجزای رعیت دانسته مأمون و محفوظ و خرم و خرسند داشته بنظر تحقیر جانب ایشان ننگرند و کافر گفته آزار و اذیت نرسانند و حالا یکهزار روپیه میدهند و سپهسالار در پاسخ این اظهار ایشان گفت که چون املاک و اراضی آنان تا کنون بمشاهده نیفتاده اند که آیا گنجایش هزار روپیه را دارد یا ندارد واگر نداشته باشد چرا هزار روپیه بدهند و در باب جزيه في الحال هزار و پنچصد نفر خواهند بود که اگر هر واحدی یکروپیه بدهد یکنيم هزار روپیه بحساب می آید و ازین گفته خود که بطریق فهمانیدن مرام ایشانرا گفت زود زبان بیان برگردانید که مبادا در بیم و واهمه افتند و گفت که بر طبق خواهش ایشان قرار امر داده خواهد شد و آنگاه که کلام و پیام جانین بدینجا رسید سپهسالار ستوده کار احمد جانخان طبیب و کرنیل اعتضازی را با سعید محمد خان همراه دوازده تن حاضر آمد گان کفار کاموز بنام مشاهده کردن اراضی ایشان امر رفتن کرد و قرار داد که پس از مشاهده اراضی و عقار ایشان تمام بزرگان و سر کرد گان ایشان با ایندوتن حاضر عسکرگاه آیند تا از روی دانش در باب مالیات دیوانی سخن رانده بر وفق گنجایش مالیه بذمه ایشان نهاده شود و این امر را سپهسالار ستوده کار از روی تدبیر و حزم و اراده آن بروی کار آورد که تا زمان مشاهده کردن اراضی کفار و غید سیاهه آوردن مزرعه هر يك را بنام مالکش همانا راه کنتلرا نیز تا حد موضع (پشگل) ساخته گردد. و پلیکه احداث شده پرداخته شود و راهیکه از رود خانه (خماری کل) امر ساختن شده نیز تا حد کنل (موری بانده) وصولپذیرفته پل تا کنل (کرال شایان عبور و مرور لشکر گردد و از آنجا براهیکه جانب (کتو) میرو درفت و آمد میسر آید و هم ایندوتن از مشاهده اراضی کفار یگانگی اثر را مخود برده اند فارغ گردیده از طرق و معابریکه بشرح رفت گردش کرده شهر آب را تا موضع (کاندیئش) دیدن و جانب کنل کرال آمدن بتوانند وحضرت والا از من بیضه سپهسالار نیکو اطوار بر تدبیر و حسن کردار و رفتار او آگاه گردیده بخامه لطف ومرحمت برایش نگار داده سر افتخارش را بجرخ دوار بر آورد چنانچه نوشت که از چند اخوب تدبیر و سر رشته کرده اید میدانم که از هر خاندانی که بزرگ قوم خود باشد دویاسه تن پسر را گروگان گرفته نگاه دارید تا ان شاء الله تعالى اجرای این امر حضرت والا بر تدابیر سپهسالار ؛ بازپس آمدن احمد جانخان طبیب و سعيد محمد خان در موقعش رقم خواهد گشت و مقارن اینحال حضرت والا پرتو لطف و عنایت جانب محمد سرور خان بن شیر دل خان وعيد