Page 1149

( ۱۱۱۹ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) صور و اشکال سلاطین دول عظمای را انقدر جدران (۱) عمارت نصب کرده اند و بد و شب را در مقام مستقر منزلین تاجز عاده و مأمور خرید اسباب فرمایشی دولت افغانستان که در و پاتی کرده بودند بصرف واو قرنب مسافت یکمیل زمین و اشجار را تمام از افروختن چراغ درخشان ساخته و آتش بازیهای رنگا رنگ پرداخته احترام و افتخار وا کرام نام نجهای آورد و شہزاده را بلی خرم و خرسند نمود و روز یکشنبه چهاردهم محرم را نیز در جای مستقر مذکور تا ساعت چهار طرب و سرور گذرانید سپس تماشای کوهسار فرح بخش روح افزای واقع انجا تشریف فرما گشته شباز در مهمانخانه مستقر مزبور باز گردیده بساز عشرت دمساز کشت و جوش و خرم بسر برد و روز دوشنبه پانزدهم ماه مذکور در دعوت گاه عمومی که اکثر از لاردها و عظماء و توجان و مهمانداران حاضر آمده بودند تشریف برده پس از صرف طعام بساعت دواز روز مسطور بسواری کالسکه مراجعت وارد ایستادن گاه ریل شد و جمع کثیر و جم غفیری از مرد وزن وضیع ورفیع که از راه احترام مقدم شهزاده بعضی سواره و برخی پیاده گرد آمده بپای انتظار ایستاده بودند آداب ورسوم اعزاز واکرام و مراتب بدره و سلام بجای آورده آنگاه که شهزاده از کالسکه در ایستگاه ریل فرود گفت بزرگان واعیان شهر نامه تبريك وتهنیت ورود او را که بروی دست اعظم داشتند تقدیم نموده قرأت کردند و شہزاده از ایشان اظهار خرمی و ممنونیت کرده پای عزت بر صیاده بخار نهاده در لندن بمنزلگاه خویش نزول اجلال فرمود و پس از ادای نماز مغرب باسته ای دولت بسواری کالسکه خاصه راه تماشای صد خانه ( كري پنج ) بر گرفته تا ایستگاه عراده بخار رهسپار شد و از آنجا تا قرب رصد خانه بسواری ریل طی مسافت نموده به بکالسکه ربشسته در رصدخانه پرتونزول افگند و دوربینهای بزرك که برای دیدن کواکب ثوابت سیار ساخته و پرداخته اند ماه و نبذی از دیگر ستارگان را مشاهده کرده همچنان که در آنجا تشریف برده بود در منزل خویش مراجعت فرمود و بساعت ده از روز سه شنبه شانزدهم محرم (لارد خارچ همالتن ) وزیر نشور هند از در ملاقات وارد منزل شهزاده شده درك صحبت دوستانه کرد و شہزاده بساعت چهار پس از نصف النهار متوجه چای تماشای عجایب خانه کحاجلاب انواع وحوش و طیور را مجسمه آسا در عقب آبگینه ها بپای داشته اند شد و ابدان بيجان همه را که بازنده هیچ فرق و میانی نداشتند مشاهده نموده هنگام نماز شام بمنزل ومقام خویش بارگشت و بساعت هشت از شب حقه بازان (تیاتر) که عمل تبريك و (شعبده)(۲) بازیست کرده تا مساعت یازده تماشای حقه بازی(۳) نموده بقیه شب را در منزل به بستر راحت عشود و در روز چهار شنبه هفدهم محرم از در بازدید درمنزل ( لارد جارج همسلتن ) که جديد مأمور وزارت هند شده بود تشریف برده پس از ملاقات او در منزل خویش مراجعت فرمود و روز پنجشنبه هجدهم محرم را در منزل بشب رسانیده در روز جمعه نوزدهم محمر القمر سر گذشت خویش را با اعزاز وا کرامیکه از امنای آندولت دیده و میدید نگار داده در کابل نزد پدرسنوده سیرش فرستاد و در روز شنبه و یکشنبه بیستم و بیست و یکم بیرون ازسیر و تفرج دیگر تکلیف دعوت از دولت روی روز نیامد مثلا ( ذكر وقایعیکه در ایام سر گذشت مذکوره شهزاده ممدوح در افغانستان وقوع یافت ) و از پنسوی در زمان سر گذشت مسطوره شہزاده والا تبار نصر الله خان صاحبزاده گل جان بن میانجی که که از سوء سلوك اخراج و مأمور اقامت ترکستان و امر فلاحت شده بود از عریضه و استدعای مادرش اذن واجازت مراجعت یافته قرین عفو پادشاه جرم بخش خطا پوش گشت و با اهل وعیال خویش از آنجا راه لغمان واقع جلال آباد پیش گرفت و در آنجا که موطن اصلی او بود جای گزید و آسوده حال گردید. و هم درینوقت سیدعارف حافظ و سیدابراهیم خطیب وسید محمد بن سید عبدالله علوی از سادات ساكنه مدينه منوره با هنك وصول كابل وتحصيل أمول از راه بخارا و اروسرا تشریف شدند که از آنجا بدار السلطنه آمده از فیض دیدار شهریار والا تبار مستعد (۳) حقه باز بضمه الجيم والتشديد ظرفی باشد باسر پوش که اندرون آن چند طبقه باشد و در میان آن هر لحظه چیزی دیگر نماید و بمعنی بازیگر و مجازا بمعنى عیار ومكار (۱) جدران بضم جیم بمعنی دیوار ها (۲) شعبده بفتح معنی بازی که بسحر و فن کنند ذکر وقایع افغانستان که در زمان توقف سردار نصر الله خان بلندن بوقوع پیوست