Page 1133

(۱۱۰۳) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) مجسمۀ کبوتر پادشاهان سالفۀ انگلستانرا قائم کرده اند و در حجرۀ کوچکی از حجرات کرسی چند با چند کوچ که از عاج ساخته و از مشك پرداخته نهاده بودند بنظر شهزاده افتاد و لارد چمبر لین بعرض شهزاده رسانید که این کرسیها و کوچها در وقت محاربۀ هند و برمن از خیمۀ سلطان تیپو بدست هواخواهان دولت انگلیس افتاده اند خلاصه شهزاده رفیع منزلت بساعت شش پس از نصف روز مذکور از تماشای قصر مزبور فارغ گشته بمنزل شخصی وزیر هند شده بازدید نمود و ساعتی درنك فرموده بعد از صرف چای و میوه در منزل خویش مراجعت کرد و بساعت چهار بعد از نصف النهار یکشنبه یازدهم ذیحجه بالتماس کارگزاران دولت فخیمۀ برطانیه که ده روز را برای سیر اطراف فرنگستان معین کرده بودند با مهماندار و ترجمان و افسران ممتحن و تبعۀ خویش و چهل تن خدمۀ رکاب سعادت انتساب بسواری کالسکه راه تماشای کارگاهای صنائع جدیده که واقع اطراف لندند در گرفته چون در ایستگاه ریل رونق افزای وصول گشت سوار ریل گردیده منزل اول شهر (برمنگهم) را که بفاصلۀ یکصد و بیست میل از لندن دور واقعست قرار داده بساعت هفت در ایستگاه ریل شهر مذکور رسید و رؤسای شهر که از راه پذیره در ایستگاه حاضر آمده بودند مراسم استقبال بجای آورده مقدم او را گرامی داشتند و چون یکشنبه و روز تعطیل ایشان بود توپ تبريك ورود گشاد ندادند و پس از ملاقات رؤساء شهزاده سپهر وساده با مهماندار و ترجمان و (لاردمی ار) رئیس عمومی شهر در کالسکه جارا سبه نشسته و دیگر منصبداران و چاکران بدیگر کالسکهها سوار گردیده در اوتل (دارجسترهوس) که منزلگاه (پرنس آف ویلز) و دیگر شهزادگان انگلستان در وقت رفتن بشهر (برمنگهم) بود و کرایه طرف چهل و پنجروزه آنرا از جانب دولت چهار هزار پوند معین کرده بودند فرود آمد شهزاده موصوف بساعت ده قبل از نصف روز دوشنبه شانزدهم ذیحجه بعزم تماشای کارخانۀ تفنك و تفنگاق و فشنك سازی بکالسکه برنشسته و سواران نظام در عقب و جلو کالسکه طریق اهتزاز واکرام بر گرفته چون رونق افزای وصول کارخانۀ مذکور شد توپچیان توپخانه که در میدان قرب راه عبور حاضر آورده شده بود بیست و یکضرب توپ تبريك گشاد دادند و شهزاده تا ساعت يك بعد از نصف روز مذکور در کارخانه مزبور گردش و تماشا کرده بعد در محکمه عمومی که در بنوقت (لارد می ار) در آن مقر داشت و قونسل هاوس نام آلست و او را در آنجا دعوت کرده و اسباب میهمانی فراهم آورده بود تشریف برده اکثر از اجله شهر (برمنگهم) را که دران مجمع حاضر بودند ملاقات کرد و خطابه در این مودت تبیین از طرفین قرائت شد و شهزاده پس از صرف نهار تا ساعت سه زینت بخش آن محفل بود و این شهر دارای هشت لك نفوس و مردمش نسبت بقاطنین لندن وضع و غیر محترمست واکثر مزدور کارکاهها و شوخگین لباسند و عمارات عمومیه شهر با عمارات لندن فرق و مبانیتی ندارد الغرض شهزادۀ رفیع وساده بعزم سیر و سیاحت شهر (مانچستر) بساعت سه سوار ریل گردید و بیست و یکضرب توپ وداع گشاد داده شد و اعیان و بزرگان شهر که تا ایستگاه ریل و متور و مشایعت آمده بودند مراسم وداع بجای بردند و شهزاده بساعت هفت پس از نصف روز مذکور پر تو افکن وصول ایستگاه ریل شهر (مانچستر) گشت و رئیس انجمن و رؤسای آن شهر را که بادستۀ از سواره و پیادۀ نظام خاص شاهی از راه پذیره و احترام مقدم شهزاده حاضر آمده بودند ملاقات کرده ایشان مراسم تبريك ورود بجای آوردند و چون درین امصار که شهزاده رهسپار سیر آنهاست عمارات پاد شاهانه تعمیر نیافته و اقامت شهزادگان و بزرگان در اوتل باز نزول و هبوط میگشایند و اوتلها هم بآرایش کمتر از عمارات شاهی نیست شهزاده را در اوتل (مال کولین) نام که آنرا جای فرود شدن ملکه قرار داده اند فرود آوردند و شهزاده شب را در آنجا بسر برده روز سه شنبه هفدهم ذیحجه سواران نظام و کالسکهها حاضر آمده شهزاده و افسران رکاب بسواری کالسکه راه تماشای کارگاه گل سازی و شعر بافی در نوشت و پس از مشاهدۀ کارگاه مذکور در عمارت عمومی که مجلس دعوت در آن آراسته و مرتب ساخته بودند تشریف فرما شده رونق افزای بزم دعوت گشت و دسته از سوار و پیاده که بتقرب ده هزار تن از مردم عامه شهر بدرب عمارت گرد آمده بودند مراسم احترام و اکرام بجای آورده ادای سلام نمودند و شهزاده داخل عامه که میزها چیده بودند گردیده در خانۀ مجلس از طرف عموم ملت خطابۀ تبريك و تهنیت مقدم او را خوانده باستهای ستوده شنیدند