Page 316

نسخۂ ششم عین الوقایع صفحه ۳۰ بدار کشیده و جمعی بسبیری فرستاده شده قراء آنجا مسکن زارعین روسی شده و دیگر کسان بگریش خوفند رفته در آنجا کلیسیا بنا نهاد و از آنجا ببرفغان واجده باندگان فرسته امالی که باستقبال آمده بودند بعذر طغیان خود همه بر خاک افتادند و آخر یور تغصیر آنها را عفو نموده با کمال مسرت همه را از خاک مذلت کفنت برخیزند رسیدن راه آهن سبیر یا از پطرز بورغ بولایت ایر کوستس که ۳۵۵۰ میل مسافت است و پیشترفتن خط آهن بطرف ولادی وستوک و پورت آرتور که از آن بنادر تا بپطرز بورغ ۵۵۰۰ میل است را (عثمانی) گرفتن بعضی از اقساط غرامت جنگ را ایدولت از یونان توسط دول متخابه و شروع تخلیه نقاط آیا تسالی که سپر کجارا واگذار میشدند عساکر یونانی تخلیه نمودند مصوب شدن پرنس ژرژ شاہزادہ یونان باصرار و تکلیف دول از طرف اعلیحضرت سلطان عثمانی بحکمرانی جزیره کریت و پریشانی مسلمانان آن محل را بعطیه و ورود شاهزاده مذکور با بیارق افراشته دول اربعه روس و فرانسه و انگلیس و اطالیا در کریت روز ۲۱ دسامبر شهر کانه و حرکت آغتابجری دول اربعه در ۲۴ از اطراف کریت و پناه کلیسا بکشہر خنیور در یوم ۲۷ از دهه فاصلہ اعلیحضرت امپراتور روس و روز ۲۸ جمادی الاولی تمام عساکر عثمانی با استعداد و متأخرین خود از قندیه و هر قلو نسا حرکت نموده با سکله ملا مصول شدند و همچنان روز چہار شنبہ ششم جمادی الثانی ۱۳۱۶ بلاد ما رو لایا هانیا خوقیا ثود و آنیا و خرو ناشتر و فید نارا تخلیه نمودند و متصرف امورین دول ثلاثہ فرا در یوس و انگلیس دارند تحت نظارت خود و شہزادہ یونان واگذاشونه اما بعد از حرکت عساکر اسلام که مسلمانان کریت بی حامی و مربی نداشتند برای ترسایان فرصت غنیمت شد اداره عسکریه از انگلیس و فرانسه بحمایت عیسویان و اتهام مسلمانان بترتیبات و بهانه جوئی کردند که محرک فتنه فلان مسلمان بوده حاکم ترسا و قاضی ترسا و شهود ترسا و مامورین ترسا اسباب اتهام را مسلمانان فراهم نموده تقصیری بآنها ثابت میکردند و باین تدبیر دوازده نفر اشخاص ملی اسلام آن محل را بخنجر بدست جامع بزرگ و هفت نفر بمقابل کلیسیای اعظم کریت بدار زدند و شکر یان فرانسه و انگلیس عبتاً بضحاک و شدّاد و نمرودین بیخ دست تعدی مسلمین کشوده مؤذنین را از مناره انداخته مساجد و جوامع اسلامیان را با قاذورات ملوث کرده نصاری بومی را داد کشدند که زبان طعن و شماتت بمشلمین کشودند و دست انداز یها کردند که زبان از تقریر و خامه از تحریر آن عاجزات که نویسم شرح غم بیحد شود بهمین دو بیت باید اکتفا کرد كان لم يكن بين الحجون الى الصفا سميرٌ ولم يسمر بمكة سامر بلى نحن كُنا أَهْلها فأبادنا صُرُوفُ اللیالى والجدودُ العَوائرُ غرض از نگارش مؤلف اینکه اعلیحضرت سلطان عثمانی که بجز فکر مملکت داری و رعیت پروری ندارد روز و زور در هنگام پذیرائی امپراطور المان در اسلامبول خبر وقایع و رفتار مامورین دول را از کریت شنید بسیار متالم و عمگین شد اما چاره جز سکوت نداشت لبش خندان ودلش لبریز خونا بود چو او را بیرق همت بخون بود جشن جلوس اعلیحضرت سلطان عثمانی در تمام ممالک اسلامیه شبه روز سیزدهم ربیع الثانموافق ۳۱ دو تاه فرنگی با کمال شکوه گرفته شد ماموریت عبدالله پاشا بیمن جهتہ دفع شورش که آنجا رویداده بود (ثورثی) پدر سان نامی از اهالی شهر (تون بیست که شغلش بخاری بود دعوی نبوت کرد و جمعی باو گرویدند او امرا و را از جانب الهی میدانستند با اینکه حلال و حرام را فرق نمیکنداشت انگلیس ) کنفر صاحب نی است که که تحریک امالی کوبا و هم خیالی امریکا در آن جزیره محرمانه درود کرده بود کرفنا را هسپانیه بپاشد نشر طاعون شجریه تلفات