Page 112

نسخہ سویم عین الوقایع صفحہ ۱۰۵ امارش امضا کرد دولتین رتبوک و با در که از دول معظمہ آلمان بودند قبول ریاست پادشاہ پروس را بملت و مملکت خود نمودند پروس ہم بالبطع مایل آنها نیز که موکل او باشند بواسطہ عدم قبول عموم المانیان ریاست پادشاہ پروس را کہ علل با حکام مجلس فرانکفورت رسید در ممالک آلمان شورش سخت برپا شد خصوص در مملکت ساکس کہ اہالی برعلیہ خانوادہ سلطنت شدند قشون پروس تا در زد پای تخت آن دولت حملہ بردہ شورشیان را متفرق ساختند و پادشاہ ساکس در سلطنت خود مستقل شد بعد از چندی پادشاہ پروس بریاست دول آلمان راضی شد و عہد نمود کہ داخلہ مملکت آلمان را منظم سازد و دست دشمن خارجی را از مملکت کوتاہ نماید در پائیز اینسال سلاطین اطریش و پروس و ساکس با ہم ملاقات نمودند و ما بین سلطان اطریش و پادشاہ پروس معاہدہ شد کہ از طرف دولتین مزبور ہر یک دو نفر بجهتہ ریاست ممالک آلمان تعیین شود کہ ریاست المانیان از آن ببعد مشترک بین اطریش و پروس بودہ باشد انگلیس ) آخرین جنگ بزرگ ایندولت در اینسال با رنجیت سنگہ ہند و کہ از طایفہ سیک و حکمران پنج آب و مملکت لاہور و پیش آور و صاحب امارت با اقتداری بود اتفاق افتاد و تصرف ایندولت در تمام الکا و مملکت لاہور و قلمرو پنج آب ہندوستان در اینسال بود کہ مسلط شدند و اقتدار سیکہا بکلی از این صفحات کاستہ شدہ رعایا تحت تبعیت انگلیس درآمدند و رنجیت سنگہ ہند و فرار کرد ( تبیین آنکہ ) رنجیت سنگہ از طایفہ سیک ملت ہندو ہندوستان و در سلطنت مقتدری در نواحی کشمیر و لاہور و پنج آب ہندوستان الی پیش آور دشت و کابل و جلال آباد نیز در تحت اقتدار و سلطنت او با امارت و حکومت مرحوم امیر دوست محمد خان و سایر اولاد پایندہ خان واگذا بودہ و آن رنجیت سنگہ بسیار شجاع و دلیر و مسلط و خون آشام و صاحب دولت و مکنت بود و بیرق اقتدارش در بسیاری نقاط دیگر نیز افراشتہ و فرمانفرمائی داشت و عہدہ ملت ہندو ہندو دو طریقہ اند کہ یکرا سیک و دیگر را سیون میگویند ملت سیک آنانند کہ موی سر و بدن و محاسن را ابداً نمیتراشند و تیغ را بر موی بدن حرام میدانند و مثل بودائیان چین گیسوان بلند دارند و قومی تعصب نام و از دست غیر ملت خود ہمہ چیز نمیخورند و زود آشنائیند و پرہیزشان زیاد است و زنار ندارند اما سیون ہندوانی ہستند کہ بر عکس سیک موی سر و ریش و موی زنار را میتراشند و زنار دارند مطبوع و پست غیر ملت خود را نجس میدانند و ابداً نمیخورند و طعام خوردن با جمعیت را صحیح میدانند و انواع چیزہا را مایہ پرستش میدانند و کم ہمت تر از طایفہ سیکند خلاصہ آن اقتدار و تسلط شان تا در آن سنہ بود و در آن محاربہ کہ با انگلیس نمودند سپاہی از افاغنہ برای امداد خود از امیر دوست محمد خان طلب نمودند و او لشکری فرستاد و در پنج آب و قلمرو لاہور جنگ رنجیت سنگہ با عساکر انگلیس اتفاق افتاد و رنجیت سنگہ شکست خورد و بجانب کشمیر رفت و انگلیس بدان صفحات استیلا یافت و شرح آن جنگ باجہتہ فتح و شکست طرفین