Page 49

(۱۸) خراسانیان در تمام طول اینخط از جنوب مشرق بحیره خزر تا سواحل آبهای عمان در مقابل حملات عرب همان سیاست کجدار ومریز گذشته را پیروی کرده ؛ وتا اندازه مقدور دست بجنگ دراز نمیکردند. زیرا ایشان نیز دگرد زنده واحتمال دوباره قوی شدن امپراطوری ساسانی موجزد بود اضمحلال عرب را نمیخواستند بهمین سبب خراسانیان در این جبهه جنگ بیشتر سعی بمصالحه کرده واز راه مفاهمه ومصالحه عرب را بکمی قانع ساختندو اگر جنگی درین میانه واقع شدآنهم نسبتاً خفیف وزود گذر بود . درهر حال سال دیگر بود (٢٤ھ) که امیر المؤمنین عمر رض از دنیا گذشت وبرای هفت سال دیگر سرحدات غربی خراسان آرام ماند زیرا خلیفه ثالث امیرالمؤمنین عثمان تا این مدت مشغول پیشرفت در سواحل بر برا فریقه وولایات قفقاز وتامين ولایات فارس بوده فرصت سوقیات در ماوراء کشور عجم نداشت درطی این مدت بود که ممالک خراسان وحکومت های محلی آن برای از بین بردن نفوذ ساسانی و پیش بینی حملات آینده عرب وقت متصل بدست آوردند ولی اینها نتوانستند به تشکیل يك دولت بزرگ خراسانی و یا اقلايك اتحاديه از تمام حكومات محلى افغانستان به پردازند ، ولهذا در روز دفاع از کشور گرفتار مشکلات زیادی گردیدند، چنانچه گفتیم درین وقت بزرگترین حكومات محلی افغانستان حکومت کابلمشاهان ویاد کار امپراطوریهای قدیم کوشانی ویفتلی آریانا بود که از جنوب هندوکش تاحوزه هیرمندشمالا جنوباً و تادریای سند شرقاً فرمان میدادند سلسله کابلشاهان ملقب به رتبیل اخلاف همان سلسله پادشاهان موسوم به کیداریها هستند که از بقایای کوشانیان بزرگ ويفتلی هابوده وبعداز انقراض امپراطوری یفتلی افغانستان در صفحات شمال وجنوب هندوکش وبعدها به تنهائی در جنوب هندوکش چراغ يك دولت افغانی را قرنها روشن نگهداشتند این سلسله طولانی در د طبقه تقسیم میشوند اول رتبیل ها یا کابلشاهان که از طبقه کشاتر یا (جنگجو) بوده وبعد ها