Page image — the source of record
Machine transcription
(٣٨٦)
افتاد و سپاهیان خود را دلداری داد و تشجیع نمود سرانجام حصار مفتوح شد و چندین تن از حصاریان کشته گردید و جمعیتی هم برای نجات خود را با کشتی بدریا افگندند سلطان داخل معبد سومنات گردید .
شیخ فریدالدین داستان صوفیانه در این باره دارد و می گوید سلطان از شیخ ابوالحسن خرقانی یادگاری خواسته بود شیخ پیراهن عودی از ان خود بدو داد پس سلطان برفت بغزا در ان وقت که بسومنات شد بیم آن رفت که شکست خواهد شد ناگاه از اسب فرود آمد و بگوشه شد و روی بخاك بسود و آن خرقه را شفیع گردانید و خداوندی را فتح نصیب کرد چون قلعه کشاده شد سلطان امر داد تا بت مورت سومنات آتش افروختند و آن را پارچه پارچه کردند و سربت را به غزنه آورد و در میدان پیش بت جگر سوم نهاد وقسمتی از آن را در نردبان مسجد عروس الفلك گذاشت.
بت سومنات
مورخان اسلام در این باره اقوال مختلف دارند و چون این داستان را یکی از شگرفهای روزگار و شهکاریهای سلطان یمین الدوله و امین الملة محمود غزنوی میدانند حکایت های نغز و شیرین و دل انگیز نیز در آن باره دارند تفصیلات زیر را از مأخذی که در دسترس ما بود مستقیما و از مأخذی که در دسترس ما نیست بوسیله کتاب عالمانه دکتور محمد ناظم و مقاله شیوای آقای فلسفی دانشمند معاصر ایرانی در اینجا می نگاریم :
ماهیت بت سومنات
افسانه بیرونی : ابوریحان بیرونی در کتاب ماللهند خویش می نگارد که هندوها بر انند که رب النوع ماهتاب گناه کرد و در کیفر آن مأمو ر شد تا لنگه مهادیوا را بسازد و آنرا بپرستد (لنگه) آله تناسل مهادیو است که در سومنات وجنوب غرب سند و کچ نیز تعداد زیادى از ان تعمیر کرده
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.