Page 393

(٣٤٨) صلح حقیقی نگردید و در میان دو دولت که درهزارا با ومنافع ملی با هم بیگانه بودند رابطه یگانگی نشد (١) ايلك خان باسلطان داخل جنگ شد. زيرا ايلك خان از عزمی که برای تسخير خراسان داشت و از مدتها خيال آنرا می پخت باز نايستاد همينکه سلطان محمود در ٣٩٦ بملتان سوق الجيشى نمود موقع را مساعد يافته عزم تسخير خراسان كرد اما سلطان از دوربينی و حز میکه داشت قبل از عزيمت بصوب ملتان پيش بينی کرده و بابوالعباس فضل بن احمد هدایت داده بود که كليه راههای ورود پايتخت را مستحكم نموده در امتداد راه با ميان وپنجشير وبلخ جابجا عساكر خود را بگذارد و همچنین به مجرد که خطر نزديك شود ارسلان جاذب قوای خود را به قلب مملکت یعنی به غزنه تمرکز دهد افواج ایلک خان به دو دسته از آمو عبور کردند یکدسته بسرکردگی چفرتگین بلخ را متصرف شد و دسته دیگر به سرکردگی سباشنگین که از اقارب ايلك خان بود هرات را تسخير كرد و بدين واسطه قسمتی از خراسان تحت سلطه ایلک خان در آمد.. (٢) سلطان به محض اطلاع از قضیه کار تسخیر ملتان را به سران سپاه خود سپرد و به غزنه آمد وسپاه گران تعبيه كرده بدون كوچك ترين وقفه طرف بلخ حرکت کرده از هندوکوه عبور نموده به بلخ آمد . (١) فرخی این منافرت و بدبینی را در یکی از قصاید خود آشکارا بیان میکند: خداوندا جهاندار از خانان دوستی ناید که بی رسمند وبی قولندوبی عهدند و بدپیمان هنوز از بازجوئی در زمینشان چشمه هابابی ازان خون ها کزایشان ریخت تیغ رستم دستان به ترکستان سرائی نیست کز شمشیر تو صدره دران شیون نکر دستند خاتونان ترکستان وگر کوئی ولایت شان بگیرم تا مراماند ولایتشان بیابانیست خشک و خاره و ویران چه خواهی کرد آن ویرانه های ضایع و بیکس ترا ایزد ولایتهای خوش داد ست و آبادان (٢) داکتر ناظم چفرتگین را برادر ايلك ميدا ندولی عتبی تصریحی در این باره نکرده.