Page 148

(۱۱۰) معدوم کردید بیهقی نام آنرا فوشنج یا پوشنج یا پوشنگ نوشته و اصطخری میگوید که از آنجا طائفه زیادی از اهل علم ظهور کرده است (۱) شیخ ابولیث فوشنجی که یکی از اعاظم علمای بزرگ اسلام اند و همچنان شیخ ابو الحسن فوشنجی که از مشایخ بزرگ بوده و مزارشان تاحال در آنجا موجود است از رجال علمی این شهر می باشند. (۲) ظهور طاهر: چنانچه در فصل گذشته دیده شد پس از قبول شدن دین مقدس اسلام و انتشار آن در خراسان اما در میان آمدن خلافت های بنی امیه و بنی عباس، احساسات ملیت خواهی و جنبش های ملی در هر گوشه و کنار خراسان شروع شده مردمان وطن خواه آن بهر سمت و سو بهر وسیله و واسطه که بود جمعیت هائی تشکیل داده سرکردگی سرداران قوم برای حصول آزادی و استقلال سیاسی را گذاشتند این نهضت ها سالها پیش از طاهریان در بین مردمان هرات و سیستان و بلخ دیده می شد تا آنکه در موقعیکه زمینه بکلی در اثر این جنبش ها و نهضت ها آماده شده بود هارون الرشید فوت کرد (۱۹۲) و پس از او در بین دو پسرش امین و مامون بر سر امر خلافت نزاع جاه طلبانه مدهشی بر پا خاست و نظر مامون را که از زمان پدر حکومت خراسان را بدست داشت رشادت و جوانمردی یکی از فرزندان آریه با هرات بخود جلب کرد و از او در مقابل امین كمك خواست این مرد نامی که طاهر نام داشت و جهت قایم نمودن نفوذ خود به نزد عباسی ها و اغفال ایشان انتظار چنین فرصتی را میکشید دعوت مامون را پذیرفته با سپاه محدودی از مردمان خراسان بحزب امین و عناصر غیر خراسانی داخل گردید (۱) صفحه ۶ پاورقی کتاب از طاهریان تا مغل مولفه عباس پرویز (۲) آثار هرات اثر خلیلی افغان.