Page 60

سرخشك دارای دو حصهٔ معین است كه يك تیغه کوه آنها را بهم وصل کرده است : یكی خرا به های اصل شهر كه مسجد و بعضی عمارات آن هنوز باقی است و دیگر ارگ یا بالا حصار كه فراز حصص سفلی دره و اراضی همجوار واقع است. دورا دور شهر و حصار دیوارهای ضخیم برج های مدور دیده میشود كه همه از گل سنگ ساخته شده این حصار هم در اثر هجوم مغل در نیمهٔ اول قرن ۷ هجری ( قرن ۱۳ مسیحی ) ویران شده است. درهٔ كالو بیشتر گفتم كه شهر ضحاك به فاصله ۱۷ كیلو متری شرقی پای موری بامیان در نقطه التصاق آب های كالو به آب های بامیان دهن بوم روی پوزه بلند كوهای سرخ رنگ واقع شده است. دره سبز آب كالو انتهای راه دیگر بامیان است كه كه از راه جابریز، سرچشمه كوتل اونی، گردن دیوال، كوتل حاجیگک، درهٔ كالو به پای شهر ضحاك به سرك كلان بامیان وصل میشود. فاصله این راه از كابل تا بامیان ۱۳۵ كیلو متر است ولی قسمت وسطی آن از كوتل اونی تا اخیر درهٔ كا لو موتر رو نیست بهر حال مقصد ما اینجا رهنمائی برای يك گردش مختصر از طرف بامیان و خرابه های شهر ضحاك بطرف درهٔ كالو است كه از پای خرابه های اخیر الذكر به سواری اسپ یا پیاده صورت پذیرد. از ضحاك به فاصلهٔ يك ساعته راه اول قریهٔ پای موری دم راه می آید سپس به تدریج به دره پیش رفته وحصص تنگی آن میرسد در نقطه ئی موسوم به ( دهن بوم ) رود خانهٔ سیلابی كالو با اواز سهمگینی در مغاك سنگی فرو رفته و تا فاصله چند صد متر مجرای زیر زمینی راطی میكند و مجدداً روی زمین می براید اینجا حتی روی خط معبر حدبه حد چشمه های آب معدنی نیم گرم كه آهن زیاد در ان محلول است از زمین فوران میكند بعد از طی يك ساعت راه ابشاری می آید و بعد از طی سر بالائی قسمت فراخ دره میرسد كه به « سبز آب » مشهور است و مسیر رود خانهٔ خطوط كج و معوجی تشكیل میكند كه از میان وادی سبز (۳۹)