Page 14

بسم الله الرحمن الرحيم دیباچه درهمه دوره های تاریخ ادبیات فارسی میتوان بنام زنان شاعره برخورد ، ولی عدة آنها نسبت به تعداد شعراء كمتر واشعارشان اکثراً از بین رفته است . همچنان شرح حال وترجمه احوال شاعرات کمتر در دست بوده ، بعضا حتى عصر و مولد آنها هم معلوم نیست و در تذکره ها بصورت عمومی مزند کارا م یا الخاص و نعو ه شعر چیزی راجع بزنان نگاشته شده و ندرتاً شرح مختصری در خصوص عهد ومسكن يا تعریف جمال وکمال شاعره موجود است این دوامر زاده و نتیجه موقعیت زبون وپست زنها در جامعه مشرق زمین میباشد. ازین رو هر که بخواهد در خصوص زنانیکه درادبیات زبان فارسی سهمی دارند شرحی بنویسد و در اطراف اشعار و آثار ایشان بحث راند ، دچار مشکلات زیادی می گردد چه اولاً قلت معلومات اجازه نمید هد شرح مفصل حیات آنها را بخوانند گان عرضه دارد ، ثانياً از روی دو سه رباعی و غزل، بلکه اکثراً از روی یکی دو فرد در باره لیا قت و هنر شاعره چه قضاوتی میتوان کرد ؟ و در اطراف آن چه گفتگوی می توان نمود ؟ زنان مسلمان پرده نشین بودند وحتی نام و آثار ایشان اجازه خروج از زیر پرده را نداشت . اگر به تخلصهای شاعران نظری اندازیم ، می بینیم که اکثر آنها در آن به پرده نشینی و مستوری خود اشاره نموده اند : حجابی ، مخفی ، مستوره ، محجوبه، نهانی، این تخلصها خود دلیل گوشه نشینی ودوری صاحبان آنها از حیات اجتماعی می باشد طبقة نسوان در تمام دوره تاریخ در زیر بار جور وستم مردان قرار گرفته ، از تمام حقوق حیاتی و اجتماعی بی نصیب بودند وحتی از تعلیم وتربیه صحیح بهره ای نداشته ، چه در عصرهای گذشته با وجود آن که دین مقدس اسلام زنان را با مردان مساوی وصاحب هر گونه حقوق ساخت و تعلیم را برای هر دو جنس فرض نمود ، تعلیم زنان را يك امر بی فائده و خطر ناکی میدانستند و یگانه ، وظیفه زن خدمت شوهر و نگاهداری اطفال تعیین شده بود . تربیه درست و تحصیلات اساسی بیشتر نصیب دختران وزوجه های سلاطین اسلامی بود . ازین رو از جمله آنها عدة بزرگ شاعرات ، مانند سلطانه رضیه ، پادشاه خاتون نورجهان بیگم ، زیب النساء ، دختران بابر شاه ، زنان ودختران فتح علی شاه قاجار وغيره ظهور نمود و بعد از آن زنان طبقه امراء ونجباء بدریافت تعلیم نائل شده ، بشعر سرائی اقدام می نمودند واکثر ایشان بدربار پادشاهان و در حرم ایشان جای میگرفتند . از طبقات دیگر جامعه تنها علما وملاها به تعلیم دختران وزنان خود توجه می نمودند ، زیرا در توده مردم قدرت اخذ تعلیم نداشتند ، چه رسد بزنها .