Page 190

«١٧٥» است و آنچه که رفقای عالیجاه محمد صالح خان بودند آنها نیز همین صلاح و تدبیر بهتر دانسته پسندیدند آخرالامر بعد از جد و جهد بسیار عالیجاه مذکور اقرار نامه حسب المدعای از صاحبان اسیران نویسانیده و ضامن کپیتان تیکر نصاحب گرفته و بر ضمانت نامه نیز دستخط تمامی صاحبان قیدیان انداخته و آن اقرار نامه را حجت و شفای حیات خود دانسته بعده جمیع صاحبان قیدیان را رهائی داده روانه کابل نمود هر گاه صاحبان قیدیان از قید رهای یافته چون باز تیز پرواز خودها را در چهاونی کابل پیش جنرال ناتصاحب بهادر رسانیدند صاحب ممدوح از رهائی قیدیان دستباب درایت نشاط و خرمی گردیده نقاره های شاد مانه بلند آواز نمود و محفل جشن جمشیدی آراسته از بس خوشی و خرمی با واز رقص گرم ساختند و عنادیل زبان را در گلزار محفل آرائی به نغمات دلکشای انگریزی مترنم کردند که از آوازهای حزین و سرودها دلنگنزین زهره ناهید فلک آب گردیده غرض بعد رسیدن قیدیان مبلغ سد روپیه مشاهره بطریق وظیفه برای عالیجاه محمد صالح خان از سر کار مقرر نمودند و دیگر اقرار نامه های و عید انجام همه پیچیده در بغل نغل خود داشتند بعد جنرال ناتصاحب بهادر بتاریخ چهاردهم ماه اکتوبر سنه ١٨٤٢ چهتی انگریزی طرف کپیتان جی می صاحب باین مضمون نوشته فرستاد که جنرال پالک صاحب هر گاه داخل کابل شود او را بگویند که العال از شما و فوج شما وقت بدی رسیده و نیز يك متنفس از صاحبان انگریز در کابل نخواهد ماند باقی آنچه که مردم کابل به لازمان انگریز اذیت و سختی های رسانیده بودند در عوض آن انتقام از عمارات کلان کلان امرا عالیمقام کشیده شد سوختانیده خاکستر نموده شد مخلص بعد از پنجروز جنرال پالک صاحب بهادر از کابل روانه جلال آباد گردیده چون در مقام کوتل رسیده در آنجا غازیان افغانان بر فوج صاحب ممدوح شبخون آورده تمام اسباب و سامان از فوج مذکور بغارت بردند و کپیتان از پلتن چهل دویم و دو کپیتان از پلتن چهلم و سواران بجهت استمداد صاحب ممدوح مامور بودند يك جنیگ بهمراه آنها از غازیان واقع شده مقدار شصت آدم و افسر اسپان مقتول گردیده و چندین اسپان مجروح شدند القصه هر گاه جنرال پالک صا حب از جلال آباد باز تدارك سامان و اسباب گرفته روانه سمت پشاور شد در اثنای راه باز غازیان افغانان چندین شب خونها بر فوج انگریز نمودند و اسباب و سامان را به یغمای بردند هر گاه فوج انگریز نزدیک دره خیبر رسیدند درین اثنا دو صد نفر افغانان غازیان دلاور چون هژبران شمشیرها برهنه بدست همت گرفته بر فوج مذکور حمله آورده اینچنین زد کوب و شمشیر بازی نمودند سپاهیان پیاده از فوج انگریز قواعد بندوق های خود فراموش نموده خطا شدند و دست و پای آنها تمام آبله گردیده طریق گریز اختیار نمودند درین بلوه پنج توپ بدست غازیان افتاده و باروتخانه بسیار در تصرف غازیان آمده لیکن طرفه کار این بود که افغانان را قواعد توپ زدن نمی آمد اگر می آمد پس راه گذر مسدود می بود يك ذی نفس زنده نمی رفت فی الجمله هر قدر که افواج انگریز بهادر وقت آمد و رفت از دره خیبر فی نفر يك روپيه کلدار عوض گذر به مردم افغانان خیبر داده بعده جان بسلامت از دره خیبر کشیده بردند مگر در پلتن از دادن مبلغان انکار نمودند آنها سه شبانه روز در کوه بند و معطل بودند هر گاه ادای مبلغان بدستور دیگران کردند