Page 95

(۷۰) می بینیم که «گنگا» مثلاً بیش از یک دفعه در تمام سرود نیامده بناءعلیه گفته میتوانیم که سرود ها، همین سرود هائی که در دست است و مجموع آن چهار کتاب وید را تشکیل داده و قدیم ترین آن سرود ریگ وید است آریانای شرقی و جنوبی را که از کاپیسا تا «هفت دریا» شود بخوبی میشناسند و با اینکه سرود های قدیم از بین رفته و بیشتر به استناد سرود های تازه تر حرف میزنیم بازهم حوزهٔ سَرَاسواتی (ارغنداب) در جنوب غربی و (بلهیکا) (بلخ) در شمال هندوکش یاد شده و «هلبرآنت» جرمنی و «شاقدراداس» مدقق هندی این نقاط را شامل قلمرو جغرافیائی ویدی میدانند و بابیان نقاط مربوطهٔ کشور خودرا یکه یکه مطالعه میکنیم . ملتفت باید بود که معلومات جغرافیائی ویدی بیشتر به رود خانه ها تعلق میگیرد و علت آنهم واضح است که حوزهٔ شاداب رودخانه ها بیشتر آریائی هارا متوقف ساخته و مراسم قربانی آنها عموماً کنار رود خانه ها بعمل می آمد ازین رو اسم رودخانه ها بیشتر در خاطرات آنها باقی مانده و بیشتر پارچه های سرود در تعریف و توصیف آنها وقف شده است . رود کوبها (رود کابل) : «کوبها» که یونانی ها آنرا «کوفن» یاد میکردند عبارت از رود کابل میباشد که بانمام معاونین خود در حوالی اتك به روداندوس میریزد . دره «کوبها» ورود «کوبها» نزد ریشی ها یا شعرای آریائی عصر ویدی خیلی معروف بوده و چون از قدیم ترین زمانه ها تا امروز طبیعی ترین راه بین افغانستان و هند بشمار میرود آریائی ها بعد ازینکه از باختر حرکت کرده و از دره های هندو کش فرود آمدند مدتی در حوزهٔ شاداب «کوبها» مستقر شدند وحین مهاجرت بطرف شرق آریانا و پنجاب بیشتر در امتداد همین رود خانه سیر میکردند . رود کوبها در «سرود رود خانه ها» که در توصیف رود خانهٔ بزرگ «سندهو» سروده شده و در جزوء پنجم و دهم سرود ذکر شده و اینجا